Castros A Forca e Santa Trega, cultura castrexa e fenicia
Sobre este patrimonio
Con as súas 20 hectáreas, Santa Trega é o oppidum máis grande de Galicia e un dos maiores do noroeste. Oppidum (no plural, oppida) é un termo latino que designa un lugar elevado, unha chaira ou chaira, cuxas defensas naturais se reforzaron pola intervención do home. A importancia comercial da zona non comeza coa fundación do castro a mediados do século II a. C., senón que remóntase polo menos ao século IV a. C. Naquel momento, créase aos pés do monte de Santa Trega o pequeno castro de A Forca, que suministrou varias pezas cerámicas púnicas e gregas, e que actualmente se atopa oculto pola maleza. Este castro, a 80 metros sobre o nivel do mar, ten un emprazamento incomparable, que actúa como vía de penetración desta ruta atlántica polo val fluvial do río Miño cara ao interior de Galicia. Datado nun momento central da cultura castrexa basicamente a través de cerámicas de importación, é un claro exemplo da penetración dos comerciantes púnicos-gaditanos en Galicia. O castro foi abandonado arredor do século I a. C. A media ladeira do mesmo monte, ergueuse o castro de Santa Trega, un dos máis visitados e mellor conservados de Galicia grazas aos traballos de reconstrucción.
Para saber máis
As construcións de Santa Trega organizábanse en grupos formados por varias vivendas e almacéns que compartían un pequeno patio común, frecuentemente enlosado. Agrupábanse en pequenos barrios, separados por estreitas rúas perfectamente. Esta planificación urbanística complementábase cunha complexa rede de canais de evacuación de augas pluviais e alxibes distribuídos polo castro. Moitas das cabanas presentan un vestíbulo de acceso de influencia mediterránea e adaptada ás características das construcións indígenas. As vivendas estaban enlucidas e pintadas de vermello, azul ou branco. As xambas e dinteles dalgunhas portas estaban ricamente adornadas con gravados xeométricos, bloques cilíndricos (esvásticas) embutidos nos muros e con accesos como peás ou amarradoiros. Aquí viviron entre 3.000 e 5.000 persoas. Como o resto de castros, o modo de subsistencia sería bastante autónomo. Habería unha agricultura variada: trigo, cebada, avea, millo e fabas, e gandería: vaca, ovella, cabra e porco. A caza, a pesca e o marisqueo serían actividades complementarias, pero igualmente importantes. A elaboración de cerámica, tecidos e instrumentos, e o comercio serían outras actividades que ocuparían aos habitantes do lugar. Nas distintas campañas arqueolóxicas atopáronse numerosos restos que constatan a intensa relación comercial que mantiveron os habitantes de Santa Trega cos visitantes do Mediterráneo. Entre estes restos destacan as fusaiolas cerámicas. A fusaiola é unha peza cerámica, de metal, pedra ou óso, entre outros posibles materiais, que se utiliza como contrapeso, colocado no fuso de tipo vertical para fío, que ademais serve de tope cando se coloca na parte inferior do uso, propia dos poboados do Ferro do Levante e sur peninsular, con características alleas á cultura castrexa, e un fragmento de colar de pasta vítrea de cor azul mariño, produción claramente importada do sur peninsular. Aínda que se descoñece en gran medida como funcionou a redistribución dos materiais ao exterior, parece que houbo certa redistribución cara o interior, como proba a cerámica campaniense atopada no castro de Pedra Moura, a 25 quilómetros lineais de Santa Trega.
Para coñecelo mellor
Os castros de A Forca e Santa Trega sitúanse en A Guarda, no monte de Santa Tecla. O poboado que habitaba neles desenvolvía a cultura castrexa, cuxa principal característica era a forma de organizarse para vivir. Son poboados coñecidos como castros, onde predominaban as construcións circulares de pedra, aínda que tamén ovaladas e cadradas. O poboado do Castro de Santa Trega chegou a acoller a 5.000 persoas no século I a.C. e era un dos máis grandes do noroeste peninsular. Ademais, na actualidade, conta coa consideración de Ben de Interese Cultural e Monumento Histórico Artístico Nacional. O Castro de Santa Trega está formado por vivendas redondeadas, ovaladas e algunhas rectangulares onde os seus habitantes se dedicaban a cultivar para ter alimentos. Tamén elaboraban cerámicas, xoias e instrumentos, moitos dos cales se poden ver no museo. Aparte do Castro de Santa Trega, neste monte tamén se atopa o Castro de A Forca, onde viviron persoas durante máis de 200 anos. Actualmente, atópase oculto debido á maleza, xa que se abandonou no século II a.C. Mentres exploramos os castros, podemos ir en busca dos máis de 30 grupos de petroglifos existentes en Santa Trega. Trátase de diferentes gravados que atoparemos nas rochas, tanto con formas xeométricas, espirais ou debuxos de animais.
Galería
Localización
- Localidade
- A Guarda
- Concello
- A Guarda
- Provincia
- Pontevedra
- País
- España
O ben
- Tipo
- Castro
- Eco-destino
- Río Miño
- Contorna
- Rural
- Relevancia
- Internacional
Como chegar
- Porto
- Puerto de La Guardia
- Distancia
- Distancia 5,2 km / 14 minutos en coche
A visita
- Visitábel
- Si
- Interpretación
- Non
- Accesible
- No
- Aparcadoiro
- Sí
- Sinalizado
- Si
Coordenadas
- Latitud
- 41.89257900
- Longitud
- -8.86969200