Castelo de Badón e Torre da Antiga Igrexa de Fayón

Sobre este patrimonio

O Castelo de Badón, tamén coñecido como Castelo de Mequinenza, é unha fortaleza medieval situada en Fayón, na comarca do Baixo Cinca, na provincia de Zaragoza, Aragón, España. Este castelo, aínda que menos coñecido que outros na rexión, ten unha rica historia e foi un importante punto estratéxico durante varios períodos de conflito na Península Ibérica.

Xusto enfronte atopamos a antiga torre da igrexa de Fayón, un dos poucos vestixios que quedan do antigo pobo de Fayón. O antigo Fayón foi abandonado e parcialmente inundado debido á construción do encoro de Riba-roxa en 1967, o que obrigou a trasladar o núcleo urbano a unha nova ubicación nunha zona máis elevada.

Para saber máis

Trátase dun castelo situado sobre a antiga Fayón, non lonxe da ermida de Nuestra Señora del Pilar, situada nunha cota máis alta. Compóñese dun recinto amurallado bastante estreito e alongado pois adáptase ao montículo no que se asenta. No seu punto máis alto obsérvanse as ruínas dunha torre de planta rectangular, xa moi rebaixada, con 8 frechas. No seu interior ergúense restos dun muro que a dividiría en dous espazos diferenciados.

No piso inferior consérvase o recinto perimetral do castelo (anchura de 70 – 80 cm.). Os lenzos mellor conservados son os ubicados na zona norte e oeste. Algúns deles superan os 2,5 m. de altura, apreciándose nelos unhas seis frechas, que foron transformadas en troneras para os canóns, probablemente durante as guerras carlistas co fin de vixiar o antigo camiño de acceso ao Fayón secular. O resto de lenzos non se ergue máis de 1 m. No lenzo este aínda se documentan 5 frechas no 1,5 m. de altura que mantén.

O castelo tería dúas portas de acceso, unha pequena portela na cara norte (1 m. de anchura), baixo a torre do Homenaxe, e unha segunda porta, moi degradada, na cara sur. Accederíase ao castelo desde o antigo pobo de Fayón por un estreito camiño escalonado escavado na rocha natural.

Nas zonas máis baixas pódense apreciar restos doutros recintos defensivos que puideron ser construídos durante as Guerras Carlistas para a vixilancia do río Ebro.

A torre da igrexa de San Juan Evangelista do antigo pobo que xorde das augas do encoro de Ribarroja, é de estilo renacentista, ten un terceiro corpo de planta cadrada en pedra con relevo dun par de columnas en cada lado e vanos en arco de medio punto onde se aloxaban as campás. Na parte superior, un cuarto corpo octogonal en ladrillo con vanos máis pequenos en arcos de medio punto en catro dos oito lados. Remata un chapitel octogonal metálico con veleta. Conserva un iugo de madeira colgado nunha das súas fiestras e a mostra do reloxo, que parece que unha das súas agullas desapareceu.

Para coñecelo mellor

A torre da igrexa de Fayón é máis que unha estrutura arquitectónica; é un monumento á historia e á resistencia dunha comunidade. A súa presenza solitaria na paisaxe transformada polo encoro de Riba-roxa serve como un recordatorio constante dos cambios que poden ocorrer en nome do progreso e da importancia de preservar a memoria histórica.

Mentres tanto, aínda que non é tan coñecido como outros castelos en Aragón, o Castelo de Badón ten un valor histórico significativo e é un punto de interese para os amantes da historia e da arqueoloxía. A súa ubicación nunha chaira con vistas ao Ebro convérteo nun lugar pintoresco e evocador do pasado medieval da rexión.

O castelo é accesible para visitantes que estean interesados en explorar ruínas históricas e gozar das vistas panorámicas dos arredores. Recoméndase aos visitantes ter precaución debido ao estado ruinoso dalgunhas partes da estrutura.

En ocasións, organízanse visitas guiadas e eventos especiais que destacan a importancia histórica do castelo e permiten aos visitantes aprender máis sobre o seu pasado e o seu papel na historia da rexión. Estes eventos son unha oportunidade para revivir a historia e entender mellor o contexto no que o castelo foi construído e utilizado.

O Castelo de Badón en Fayón é un testemuño silencioso dos séculos de historia que moldearon a rexión de Aragón. A través da súa conservación e estudo, mantense viva a memoria dos tempos medievais e dos diversos pobos e culturas que habitaron e defenderon estas terras.