A Guarda. Castelo Santa Cruz (Centro de interpretación e baluarte de San Sebastián)
Sobre este patrimonio
España, Portugal, Guerra de Independencia, Século XVII, río Miño, son as referencias que utilizaremos para explicar a construción desta fortaleza castelo coñecido como o Castelo de Santa Cruz, que formaba parte do entramado defensivo construído por España no tramo final do río Miño. A súa data de construción é 1664 e para iso, utilizáronse pedras que formaban a muralla medieval que rodeaba a Vila e da que aínda se conservan tramos. A planta é de polígono irregular con catro baluartes nos que se atopan unhas garitas de pedra. O acceso realízase a través da Porta da Vila. No patio de armas había unha capela, a vivenda do gobernador, o cuartel para as tropas, almacéns, polvorín e outra serie de espazos que aparecen detallados nos planos que se conservan daquela época. A fortaleza foi tomada polo exército portugués en 1665 e estivo ocupada polas tropas portuguesas ata 1668. Pero esta non foi a única ocupación por tropas estranxeiras que sufriu a fortaleza xa que en 1809 foi ocupada durante uns meses por tropas francesas durante a invasión napoleónica a mans do General Merlé ata que tropas formadas por soldados galegos e portugueses recuperan o castelo. Estas mesmas tropas acudirían despois a liberar Tui. A Guarda é coñecida por outras moitas e interesantes propostas turísticas, pero queremos destacar o Castro de Santa Tegra, ubicado no monte co mesmo nome e do que falaremos máis adiante. A Guarda, ademais, pertence aos municipios polos que transcorre o Camiño Portugués da Costa do Camiño de Santiago.
Para saber máis
Para ver parte da muralla medieval que rodeaba a vila é necesario ir á rúa Baixo Muro e á rúa Ireira, que como comentamos serviu para construír o castelo. A presenza desta fortificación mostra a importancia estratéxica de A Guarda na Idade Media. Ao principio do século XX estaba instalada dentro do forte unha fábrica de cerámica co nome de La Santa Cruz que á súa vez era provedor da Casa Real. Hoxe en día, no interior do castelo atópase o centro de interpretación da fortaleza para que os visitantes poidan coñecer a súa importancia e o seu contexto histórico. Para visitalo é necesario acudir en fin de semana ou festivo, os prezos son moi populares e o primeiro sábado de cada mes é gratuíto. Pero A Guarda ten moito que ver e como mostra, o seu impresionante castro de Santa Tegra. Este castro tiña unha extensión que superaba as 20 hectáreas, aínda que na actualidade só están visibles catro sectores. As primeiras referencias escritas deste xacemento son da segunda metade do século XIX. Está considerado como un dos exemplos da cultura castrexa-romana máis importante do Noroeste peninsular. Ademais do castro, tamén é digna de mención a Capela de Santa Tegra e as súas cruces e cruceiros. O monte de Santa Tegra tamén nos proporciona unhas vistas inmejorables cara ao estuario do Miño, Portugal, val de O Rosal e Océano Atlántico. A Guarda, ademais de Oia, O Rosal, Tomiño e Tui, forman parte do denominado O Baixo Miño, unha combinación de monte e mar cun gran valor paisaxístico e rico patrimonio arqueolóxico.
Para coñecelo mellor
A Guarda é un municipio do suroeste de Galicia, ubicado na provincia de Pontevedra. Destaca por ser unha vila mariñeira. Nesta localidade, atópase o Castelo de Santa Cruz. Trátase dunha fortificación que servía como un sistema de defensa durante o s. XVII na Guerra de Independencia entre España e o seu país veciño, Portugal. A fortificación, construída coa pedra que rodeaba a muralla da vila, data do ano 1664 e forma parte das fortalezas transfronteirizas do baixo Miño. O nome deste castelo provén do Marqués de Santa Cruz de Marcenado e o seu acceso realízase a través da Porta da Vila. Esta construción pasou por diferentes mans. Primeiro, en 1665, foi propiedade de Portugal ata o fin da guerra, que concluíu en 1668. Posteriormente, os franceses conseguiron ocupala en 1809 pero só duraron uns meses. Finalmente, a partir de mediados do século XIX, coa desamortización pasou a ser propiedade de persoas particulares ata a súa recente recuperación para uso público. Hoxe en día, neste Castelo podemos atopar mesas interpretativas e audioguías descargables para coñecer un pouco máis sobre a historia desta fortaleza. Todo iso grazas ao seu completo Centro de Interpretación.
Galería
Localización
- Localidade
- A Guarda
- Concello
- A Guarda
- Provincia
- Pontevedra
- País
- España
O ben
- Tipo
- Castelo
- Eco-destino
- Río Miño
- Contorna
- Urbano
- Relevancia
- Nacional
Como chegar
- Acceso
- Por mar Por terra
- Porto
- Puerto de La Guardia
- Distancia
- 1,000 km
A visita
- Visitábel
- Pódese visitar todo o ano.
- Interpretación
- Os paneis de información no segundo andar do edificio principal facilitan a comprensión do contexto histórico e o papel desempeñado pola fortaleza da Guarda no sistema de baluartes transfronteirizos /// Tamén dispón de audioguías
- Accesible
- No
- Aparcadoiro
- No
Coordenadas
- Latitud
- 41.90450400
- Longitud
- -8.87258300