Catedral de San Martiño de Ourense

Sobre este patrimonio

A Catedral de San Martiño é o monumento máis emblemático de Ourense e un dos grandes templos románicos de España. A súa construción comezou no século XII e foi consagrada en 1188, aínda que ao longo dos séculos incorporou elementos de estilos gótico, renacentista, barroco e neoclásico. Erguida sobre un antigo templo suevo, a catedral destaca pola súa planta de cruz latina, as súas tres naves e o seu monumental cimborrio.

O exterior presenta tres portas principais: a Porta Occidental, á que se accede por escaleiras desde a Praza de San Martiño, composta por dous corpos flanqueados por torres e cun rosetón que ilumina o interior; a Porta Sur, accesible desde a Praza do Trigo, encargada ao mestre Mateo; e a Porta Norte, cun tímpano que alude á Paixón e esculturas de gran calidade artística.

No interior sobresaen o Pórtico do Paraíso, réplica do Pórtico da Gloria de Santiago, realizado entre 1218 e 1248; o retablo renacentista da Capela Maior, obra de Cornelis de Holanda; o deambulatorio do século XVII; e a Capela do Santo Cristo, a máis venerada, cunha imaxe traída de Finisterre en 1332. O cimborrio, construído no século XV por Rodrigo Badajoz, coroa maxestosamente o crucero. A catedral alberga tamén o Museo Catedralicio co Tesouro de San Rosendo.

Para saber máis

¡Ola! Queres coñecer a Catedral de San Martiño de Ourense? É o edificio máis importante da cidade e un dos templos máis bonitos de España. Comezaron a construíla hai case 900 anos, no século XII, e desde entón foi cambiando e engadindo cousas novas.

A catedral ten tres portas diferentes para entrar: a principal, con unhas escaleiras e unha gran xanela redonda chamada rosetón; a porta sur, que dá a unha praza moi antiga chamada Praza do Trigo; e a porta norte, con debuxos que contan a historia de Xesús.

Por dentro, o máis especial é o Pórtico do Paraíso, que é como un libro de pedra con moitas estatuas que ensinaban historias da Biblia ás persoas que non sabían ler. Tamén hai unha capela moi importante, a do Santo Cristo, onde está unha imaxe á que, segundo conta a lenda, ¡légalle o pelo! Arriba do todo hai unha estrutura moi bonita chamada cimborrio, decorada con moitas esculturas.

A catedral tamén ten un museo onde gardan tesouros moi antigos, como o báculo (un bastón especial) de San Rosendo. ¡É como visitar un castelo cheo de historias!

Para coñecelo mellor

A Catedral-Basílica de San Martiño de Ourense constitúe un dos expoñentes fundamentais do románico de transición na península ibérica. Iniciada en 1157 baixo o episcopado de Pedro Seguín e con clara influencia compostelá, foi consagrada en 1188, culminándose baixo o mandato do bispo Lorenzo (1218-1248), a quen se atribúe o Pórtico do Paraíso.

A súa estrutura exterior, concebida orixinalmente con carácter defensivo, presenta tres accesos de notable interese: a portada occidental, de carácter protogótico evidenciado no seu arco lixeiramente apuntado, arquivoltas e rosetón, flanqueada pola torre das campás e a de San Martiño; a portada meridional, vinculada ao círculo do mestre Mateo, con triple arquivolta ricamente decorada aínda que carece dos seus fustes primitivos; e a setentrional, con tímpano alusivo á Paixón pertencente ao gótico final do século XIII, destacando o tratamento escultórico dos pregues e a perfección anatómica.

O interior articula un espazo de planta cruciforme con tres naves, destacando o Pórtico do Paraíso (1218-1248), exemplo do protogótico español que, pese á súa vinculación mateana, presenta unha abstracción formal que o distancia do seu modelo compostelán. O presbiterio está presidido polo retablo renacentista de Cornelis de Holanda, con escenas cristolóxicas, marianas e haxiográficas en altorrelevo. O deambulatorio, obra de Simón de Monasterio e Gómez de la Sierra (s. XVII), alterou significativamente a cabeceira orixinal. A Capela do Santo Cristo, construída entre 1565-1578 por Juan de Herrera e ampliada por Diego de Arén en 1685, alberga o crucificado traído de Finisterre en 1332, baixo un baldaquino de Domingo de Andrade con decoración de Castro Canseco. Coroa o crucero o cimborrio tripartito executado por Rodrigo Badajoz no século XV, profusamente ornamentado con elementos escultóricos.

A catedral, declarada Monumento Nacional en 1931 e elevada a Basílica en 1887, alberga o Museo Catedralicio, depositario do Tesouro de San Rosendo, conxunto de ourivería medieval de excepcional valor.