Pinturas Rupestres do Plano Pulido

Sobre este patrimonio

As pinturas do Plano do Pulido enmárcanse dentro da arte rupestre levantina, unha das máis importantes manifestacións artísticas da prehistoria peninsular. A arte levantina distribúese por todo o terzo leste da Península Ibérica, cunha cronoloxía a cabalo entre o Mesolítico e o Neolítico, é dicir, entre o 6.000 e o 4.000 a. C

Para saber máis

É un dos estilos mellor diferenciados e coñecidos dentro das distintas manifestacións da arte rupestre post-paleolítica. Caracterízase pola súa ubicación nas paredes e en ocasións teitos de abrigos e covachas ao aire libre, en zonas do interior e paisaxes agrestes singulares ou de gran beleza, en profundos barrancos ou en escarpadas ladeiras.

As pinturas levantinas representan escenas cotiás nas que predomina a figura humana illada ou xunto a fauna (cabalos, touros, cervos, xabarís, cabras, etc.). Hai escenas relacionadas coa caza, a agricultura ou a guerra, xunto con outras de carácter ritual ou relixioso, pero sempre realizadas con gran naturalismo en cores como o vermello, negro, branco e en ocasións, amarelo.

En Aragón, a arte rupestre levantina localízase especialmente na provincia de Teruel, onde atopamos agrupacións na serra de Albarracín, Alto Maestrazgo, Alto Guadalope, Matarraña, río Martín e Baixo Aragón.

O abrigo do Plano do Pulido e as súas pinturas rupestres están protexidos pola lexislación estatal (Lei 16/85, art. 40. 2) e autonómica Lei 3/1999, Disposición Adicional Segunda) ao máximo nivel, como Ben de Interese Cultural. Tamén se protexen os seus arredores onde se localiza un asentamento prehistórico relacionado coas pinturas do abrigo (Orde do 24 de marzo de 2003. BOA 46 do 21-04-2003). Ademais, desde 1998 inclúese na lista do Patrimonio Mundial, dentro do conxunto de Arte Rupestre do Arco Mediterráneo da Península Ibérica.

Na actualidade, as pinturas conservadas concéntranse nunha oquidade con unhas dimensións de 80 cm. de ancho, 50 cm. de altura e 40 cm. de profundidade, aínda que parece que orixinalmente os paneis pintados decoraron tamén as paredes circundantes ao abrigo. Orientado ao Suroeste, o panel conta con varias representacións de motivos zoomorfos, pintadas en cor vermella e realizadas con tinta plana. No primeiro estudo identificáronse un total de cinco figuras, aínda que as revisións posteriores, en especial a levada a cabo por S. Melguizo, permiten engadir máis motivos.

Para coñecelo mellor

As pinturas rupestres do Plano do Pulido son un testemuño inestimable da arte prehistórico na Península Ibérica. O seu estudo permitiu aos arqueólogos e antropólogos obter información crucial sobre a organización social, as crenzas e as prácticas cotiás das comunidades que as crearon. Ademais, estas pinturas forman parte do conxunto de arte rupestre do arco mediterráneo da Península Ibérica, declarado Patrimonio da Humanidade pola UNESCO en 1998.