Monçao. Centro histórico. Termas. Fortaleza
Sobre este patrimonio
Monçao é unha localidade que se atopa dentro do distrito de Viana do Castelo facendo fronteira con Galicia concretamente fronte ao municipio de Salvaterra do Miño. No casco antigo da vila ergúense os restos das súas fortalezas do século XIV, que vixiaban o río desde o alto. Poucos vestixios quedan hoxe do que era o castelo medieval de Monçao xa que foi demolido debido á construción da fortificación. Só quedan algúns restos de muralla reutilizada na parte norte da Fortaleza e unha porta tapiada entre os baluartes de São Francisco e São Filipe. Xa desde o século XIII existía o castelo e posteriormente no século XVII a cidade foi totalmente amurallada con motivo da guerra da Restauración. Nun principio só tiña dúas portas e pouco despois engadíronse nove baluartes e cinco portas máis: a de Salvaterra, de O Rosal, de A Fonte ou de As Caldas, de S. Bento e as de O Sol ou de Os Milagres. O proxecto foi levado a cabo polo enxeñeiro militar francés Miguel de L'Ècole coa dirección do mestre João Alves do Rego. As súas murallas levantáronse en 1656 e a súa forma é de planta poligonal abaluartada. Co paso dos anos e o crecemento da vila propiciou que no século XIX parte das súas murallas fosen derrubadas para poder construír novos edificios e estradas. Incluso o paso do tren que durante o século XX circulaba sobre parte das súas murallas que actualmente é unha ecopista de 14 quilómetros que une Monçao con Valença. Na Praça Deu-la-Deu hai unha fermosa fonte coroada por unha estatua homónima coa man no peito, habitante de Monção que, ante un cerco de soldados casteláns no ano 1368, apañouse para conseguir entre os famentos lugareños a fariña suficiente para fabricar unhas cantas hogazas de pan, e arroxalas aos inimigos dando sensación de abundancia co mensaxe "Se queredes máis, avisade". Ante isto os españois desanimáronse e retiráronse. No extremo norte desta praza aparece o baluarte Senhora da Vista, que ofrece vistas cara a España. Preto ergueuse a Capela da Misericordia, cun teito artesonado con querubíns pintados. Ao leste desta atópase o casco antigo empedrado. Camiñando pola Rua da Glória, chega á pequena e fermosa Igrexa Matriz de Monção, de orixe románico, onde está enterrada Deu-la-Deu. Monçao tamén posúe augas termais que se aproveitan na estación termal. A 700 metros da vila de Monção, a estancia está localizada nun espazo de gran beleza natural, que posúe un dos balnearios máis modernos do país.
Para saber máis
Os orixes de Monçao non están do todo claros xa que, durante a creación da nacionalidade portuguesa, non aparecen referencias concretas á vila, en cambio, outras aldeas próximas son mencionadas. Posiblemente sería porque non tería interese estratéxico para a coroa. Durante o reinado de Sancho I a pequena vila existente fortificouse, aínda que non existen restos desas épocas, pero si posteriormente nos reinados de Afonso II e D. Dinis onde Monçao aparece como vila nas consultas realizadas polo primeiro en 1258. Recibiu a carta foral en 1261 e a cidade consolídase nos primeiros anos do século XIV en que recibe a Carta de Feira e constrúese a igrexa Matriz. O castelo medieval estaría construído para mediados do século XIII, como proba a referencia aos miles de Monçom" (soldados de Monção) na carta foral de 1261. A súa tipoloxía sería de estilo gótico, como demostra o perfil ovalado propio deste sistema, a torre do homenaxe asociada a unha das portas e un trazado urbano en cadrícula que permitía unha disposición máis racional das casas. A fortificación foi reformada no século XV para adaptala aos avances de técnicas de guerra da época. Constaba dun sistema de dobre murallas e a torre do río. Poucos vestixios quedan hoxe do castelo medieval de Monção xa que foi demolido pola construción da fortificación abaluartada e polo crecemento da trama urbana. Apenas restan algúns fragmentos da muralla reutilizada na parte norte da Fortaleza e unha porta tapiada entre os baluartes de São Francisco e São Filipe. No século XVII, no contexto das Guerras de Restauración fíxose unha gran reforma militar e levouse a cabo un proxecto de fortificación da vila. O seu autor foi un enxeñeiro francés que foi nomeado "Mestre de Todas as Obras de Fortificación no Norte de Portugal", Miguel de l'Escole e a dirección de obras levouna o mestre João Alves do Rego. A principios do século XVIII e baixo a dirección do enxeñeiro militar Manuel Pinto de Vilalobos realizaron modificacións na fortificación que reflectiu a planta que debuxou en 1713. Unha nova etapa construtiva tivo lugar entre 1762 e 1769 cando Friedrich Wilhelm Ernst zu Schaumburg-Lippe, conde de Lippe, introduciu melloras na muralla de Monção, deixándoa con "1.000 brazas de circuito" e capacidade para aloxar unha guarnición composta por "un batallón de infantaría, 4 compañías de cabalos e 15 pezas de artillería". A partir de 1840 e ata as primeiras décadas do século XX producíronse bastantes demolicions para o acceso da trama urbana. En 1910 foi declarada Monumento Nacional. A fortificación ten planta poligonal irregular e está constituída por 12 baluartes de distintas dimensións dispostos asimetricamente. Estes baluartes dispoñen de garitas nas esquinas e algúns deles teñen un reducto cabaleiro. Restan tamén tres portas das cinco que existían: a de Salvaterra, que establecía a ligazón co río
Para coñecelo mellor
a do Rozal, que comunicaba co recinto da feira e o postigo das Caldas, que comunicaba co río e o camiño ás termas."
Galería
Localización
- Localidade
- Si
- Concello
- Monçao
- Provincia
- Distrito de Viana do Castelo
- País
- Portugal
O ben
- Tipo
- Casco antigo
- Eco-destino
- Río Miño
- Contorna
- Monção atópase no norte de Portugal e pertence ao distrito de Viana do Castelo. Esta vila limita ao norte coas localidades españolas de Salvaterra do Miño e Arbo, con Melgaço ao leste, con Arcos de Valdevez e Paredes de Coura ao sur, ao sueste e con Valença ao oeste. Como elementos de interese patrimonial destacan, o Museo Alvarinho, a Casa Museu de Monção, a Igrexa Matriz, a fonte manuelina e a estatua de Deu-la-Deu Martins, unha figura mítica de Monção que, segundo a lenda, tería salvado a vila ao ser invadida polas tropas de Enrique II de Castilla. O centro termal de Monção é un espazo dedicado á relaxación, á natureza e ao silencio, nas cuxas augas termais é posible gozar de baños de auga fría e quente, rodeado da natureza máis pura.
- Relevancia
- Monçao. Centro histórico. Termas. Fortaleza
Como chegar
- Acceso
- Por mar Por terra
- Porto
- Pantalán Monção
- Distancia
- 1,8 km / 4 minutos en coche
A visita
- Visitábel
- Si
- Interpretación
- Si
- Accesible
- No
- Aparcadoiro
- No
Coordenadas
- Latitud
- 42.07904300
- Longitud
- -8.48526500