Castro de Toralla
Sobre este patrimonio
O castro de Toralla está situado nunha pequena illa, na ría de Vigo. Tiña un muro de 3 metros de grosor e 1 metro de altura. Desde os anos oitenta do século pasado realizáronse numerosas intervencións, que sacaron á luz un lote importante de materiais púnicos, incluídos algúns fragmentos de cerámica de engobe vermello. Posiblemente, o castro de Toralla actuou como emporio redistribuidor de materiais mediterráneos ata o século II a. C., ao igual que o castro de Muíño do Vento, tamén en Vigo. Probablemente, este castro abandonouse durante o século II a. C. Particular relevancia ten o betilo de granito dun metro e medio de longo, que se conserva no museo Quiñones de León de Vigo. Os betilos (obeliscos) aparecen en contextos relixiosos fenicio-púnicos ao longo do Mediterráneo, desde Biblos a Gadir, o que fai pensar que aquí existiu un espazo de culto fenicio, ao igual que en Punta do Muiño do Vento, en Alcabre. Este templo, similar aos atopados en Andalucía e Levante, terían sido santuarios portuarios que adoitan escoller os mercadores do Mediterráneo para realizar as súas transaccións.
Para saber máis
As comunidades que se atoparon os fenicios á súa chegada ao noroeste, a finais do século V a. C. atopábanse en pleno proceso de transformación. Precisamente este período marca o cambio entre a Primeira e a Segunda Idade do Ferro na zona. Ata ese momento, o noroeste caracterizárase por unha considerable homoxeneidade cultural: predominaban os castros pequenos, con arquitectura de planta circular pouco monumental e fortificacións con predominancia de aterrazamentos, foxos e terraplenes. A ocupación do territorio era pouco densa e os asentamentos localizábanse en lugares elevados. A partir de finais do século V a. C. moitos destes poboados abandonáronse e multiplicáronse os poboados en fondo de val, que se dotaron de defensas complexas e, polo menos na costa, caracterizáronse por unha estrutura en pedra monumental e unha ocupación moi densa, aínda que seguen sendo pequenos (2 hectáreas) polo menos ata o século II a. C. Ao contrario que o sur peninsular, o noroeste non se mediterraneou. Os púnicos mantiveron relacións comerciais, pero sen establecer colonias nin asentamentos permanentes, sendo o máis parecido a un asentamento permanente os espazos de culto identificados en Punta do Muiño do Vento e a illa de Toralla (Vigo). Con todo, si hai evidencias de influencia nalgúns asentamentos castrexos do litoral sur, onde se adoptaron metalurxías e elementos da cultura relixiosa por posible transferencia ideolóxica a través dos lugares de culto púnico no poboado. Os primeiros emporios con presenza púnica sitúanse en lugares familiares para os mercadores procedentes do sur. Trátase de paisaxes similares ao mundo púnico mediterráneo e á zona do Estreito de Xibraltar: illas próximas á costa, cabos que flanquean enseadas, bos portos naturais e desembocaduras de ríos que actúan como vías de entrada cara ao interior. Un primeiro signo deste primeiro comercio púnico é a súa concentración na costa. Aparentemente os emporia acaparaban a inmensa maioría das importacións e actuaban como intermediarios entre produtores de metal no interior e mercadores na costa, seguindo o modelo clásico que parece darse en distintos puntos da xeografía protohistórica europea. A implicación dos galaicos na Segunda Guerra Púnica como soldados ao servizo de Cartago demostra ata que punto as interaccións entre as comunidades do noroeste e os navegantes púnicos crearan lazos estreitos. A partir de mediados do século II a. C. e con maior forza a partir do ano 125 a. C. é cando o intercambio co mundo mediterráneo reaparece con forza, o que evidencia a aparición dunha gran cantidade de restos en numerosos enclaves. Neste período tardopúnico é cando aparecen os oppida, grandes castros que se converten en atracción do comercio e que atraen particularmente a importación de grandes ánforas cuxo contido se emprega para banquetes patrocinados polas grandes elites que están á fronte dos oppida. O viño xoga un papel clave na economía política dos oppida e sen dúbida actuou como acicate para o comercio a partir do século II a. C. e o viño era un dos produtos cos que comerciaban os fenicios, que plantaron viñas en todas as súas colonias e nos arredores das súas factorías, tanto no norte de África, entre elas Cartago, que posteriormente herdaría todo o poder fenicio, como na península Ibérica, Francia e Italia.
Para coñecelo mellor
Na Illa de Toralla, situada no sur de Galicia, viven unhas 140 persoas aproximadamente. Localizada en Vigo (provincia de Pontevedra), é, a día de hoxe, unha illa privada á que só poden acceder os seus residentes. En Toralla, hai uns anos, atopáronse restos dun castro que pode corresponder ao século VII a.C. Contaba cun muro e, xunto co Castro de Alcabre, son os máis antigos de Vigo. En ambos os castros, atopáronse betilos (obeliscos) ou cipos de granito; é dicir, pedras sagradas que fan referencia a un espazo de culto fenicio. Preto da Illa de Toralla, atópase a Vila Romana de Toralla ou Finca Mirambell, onde se acharon os primeiros restos romanos da zona. Este poboado, situado na costa, estaba dedicado á exploración de recursos mariños a través da pesca, salgadura e salinas.
Galería
Localización
- Localidade
- Vigo
- Concello
- Vigo
- Provincia
- Pontevedra
- País
- España
O ben
- Tipo
- Castro
- Eco-destino
- Ría de Vigo
- Contorna
- Urbano
- Relevancia
- Internacional
Como chegar
- Acceso
- Por mar Por terra
- Porto
- Puerto de Canido
- Distancia
- 100 metros
A visita
- Visitábel
- Non
- Interpretación
- Non
- Accesible
- No
- Aparcadoiro
- Sí
- Sinalizado
- Si
Coordenadas
- Latitud
- 42.20013300
- Longitud
- -8.80286800