Igrexa-fortaleza románica do século XII
A igrexa de San Xoán, tamén coñecida como San Nicolao, é un dos monumentos románicos máis destacados do Camiño de Santiago e o edificio máis impoñente de Portomarín.
Construída entre os séculos XII e XIII, presenta unha singular arquitectura de igrexa-fortaleza, cunha soa nave, cabeceira semicircular, ameas, saeteras e catro torres. Foi trasladada pedra a pedra desde o seu emprazamento orixinal no antigo Portomarín debido á construción do encoro de Belesar, e reinaugurada en 1966.
A súa fachada destaca por un enorme rosetón de máis de 5 metros de diámetro (un dos maiores de Galicia) e un pórtico con tres arquivoltas decoradas ao estilo do Mestre Mateo.
No interior, sobrio e elegante, sobresaen a bóveda apuntada, a representación dos 24 Anciáns do Apocalipse e a figura do Pantocrátor no tímpano. Desde o corredor interior accédese ao paseo de ronda e ás torres ameadas, reforzando o seu carácter defensivo.
A igrexa foi declarada Monumento Histórico-Artístico en 1931.