Mosteiro de Caaveiro

Pontedeume

Sobre este patrimonio

O Mosteiro de Caaveiro atópase ubicado nas Fragas do Eume, parque natural que posúe o mellor bosque atlántico costeiro de Europa. Está situado nun enorme promontorio que sobresaínte do profundo val do río Eume. Foi fundado como mosteiro beneditino por San Rosendo no ano 936, aínda que xa existía con anterioridade, e no 1135 foi refundado por Alfonso VII e a súa esposa dona Berenguela. Aínda que se cre que antigamente existían 2 igrexas, na actualidade unicamente se conserva unha, de estilo románico. Trátase dunha pequena nave rectangular, de finais do século XII, cun ábside proporcionalmente moi grande, composta dun tramo recto e outro semicircular. O ábside está precedido dun arco triunfal de medio punto lixeiramente peraltado sobre semicolumnas. Está cuberto cunha bóveda de canón seguida doutra de cascarón (de cuarto de esfera), con seteras que ao exterior convértense en arcos dobrados de medio punto sobre dous pares de columnas acodilladas. Para chegar ao mosteiro, teremos que ir ao Concello de A Capela e elixir a vía de acceso xa que podemos utilizar máis dunha. A vía máis antiga denominada camiño medieval era a utilizada polos frades que habitaron Caaveiro e parte do lugar de "O Pousadoiro".

Para saber máis

O mosteiro de Caaveiro está situado no medio das Fragas do Eume, e pertenceu á orde de San Benito e con posterioridade foi mosteiro dos Cóengos Rexulares de San Agostiño, orde relixiosa católica formada por unha comunidade que se dedicaban a observar a vida en común e a combinaban co oficio clerical e a vida apostólica. O mosteiro é unha agrupación de edificacións, algunhas delas xa desaparecidas: a igrexa principal, a Igrexa de Santa Isabel, celas, cabido, sacristía, pozo, almacéns, arquivo, campanario, etc. A tradición conta que foi erguido como mosteiro beneditino por San Rosendo no ano 936, pero existía con anterioridade. No 1135 foi reinaugurado por Alfonso VII e a súa esposa dona Berenguela. Aínda que en todo caso en abril de 1154 teremos as primeiras referencias en papel fiables, recollidas nun documento papal. O máis probable é que na segunda metade do século XIII pasase a mans dos "Cóengos Rexulares de Santo Agostiño" o que remataría coa vida monacal a finais do mesmo século. Coa lei de desamortización de Mendizábal en 1836, os bens do mosteiro desaparecen e pasan a mans particulares incluíndo as reliquias de San Rosendo que son trasladadas a Santiago de Compostela. A igrexa que hai na actualidade é románica, de finais do século XIII, e nos planos vemos que se compón dunha pequena nave rectangular cun ábside proporcionalmente grande, composta dun segmento recto e outro semicircular. O ábside está anteposto dun arco triunfal de medio punto lixeiramente peraltado sobre semicolumnas, cuberto por unha bóveda de canón que continúa con outra de cuarto de esfera ou de cascarón, con saeteras que no exterior convértense en arcos dobrados de medio punto sobre dous pares de columnas acodilladas. O exterior é extraordinario pola súa situación, xa que está sobre unha cima. A entrada ten un gran terreo de forma alongada e o mosteiro ten unha entrada composta por unha escaleira que accede ao arco de entrada sobre o que se eleva a torre barroca das campás do século XVII, dando desta forma unha sensación de estar alongada. Á dereita sitúase o ábside románico da igrexa, onde o tamaño queda potenciado grazas á base sobre a que se eleva salvando deste xeito o desnivel. Ten unha esencia orixinal románica xa que os elementos como as columnas pegadas, as fiestras con molduras esculpidas e as cornixas ménsulas están intactas, está todo decorado con arcadas de figuras dobres. A portada da igrexa está formada por dobre moldura de medio punto sobre dous pares de columnas acodilladas, enmarcando un tímpano coa figura do Agnus Dei, que significa a Xesús Cristo como vítima ofrecida en sacrificio polos pecados dos homes, asemellando ao cordeiro sacrificado e consumido polos xudeus na celebración da Pascua. O conxunto complétase cos restos de varias construcións dentro do recinto como a sacristía ou as dependencias como a Casa de Quintás.

Para coñecelo mellor

A Capela é un municipio galego que se atopa na provincia da Coruña, nel atópase situado o mosteiro de Caaveiro. O municipio está integrado polas parroquias de Caaveiro, Cabalar, e A Capela. Por esta vila pasa o río Eume que, posteriormente desemboca no Océano Atlántico. Por iso, segundo a historia, Pontedeume recibe ese nome como municipio, por ser o río que lle viu nacer. A uns catorce quilómetros de Pontedeume, atopamos o Mosteiro de San Xoán de Caaveiro ou de Caaveiro. Sitúase nun montículo rochoso entre os ríos Eume e Sesín, na Fraga do Eume que fai aínda máis espectacular este solitario mosteiro. Os seus orixes remóntanse ao século X e, segundo a lenda, foi fundado por San Rosendo para reunir a un grupo de anacoretas (relixiosos que vivían en lugares apartados como este). Alfonso VII deu un gran impulso ao convento no 1135 e ao longo dos séculos foi adquirindo importancia grazas ás doazóns de Alfonso III, Fernando II e Alfonso IX, ata chegar ao nivel de colexiata no século XVII. O conxunto arquitectónico formado pola Igrexa principal, a Igrexa de Santa Isabel, as celas, o cabido, a sacristía, un pozo, almacéns, o arquivo, campanario, etc., foi declarado Ben de Interese Cultural desde o ano 1975. A igrexa actual é románica, de finais do século XII e consiste nunha pequena nave rectangular cun ábside cuberto cunha bóveda de canón seguida doutra de cascarón.