Pontecesures. Fábricas de arxila. Louza

Pontecesures

Sobre este patrimonio

A industria da cerámica en Pontecesures naceu no ano 1925, cando se comezaron a producir as primeiras figuras. Coa chegada da II República a fabricación chega ao seu apoxeo. A fábrica foi unha vítima máis da represión que veu a continuación e aínda que a súa actividade puido continuar, os seus principais artistas e valedores tiveron que exiliarse. Estamos a falar da Cerámica Celta e dos seus orixes, que se remontan a 1925 e á experiencia adquirida por Eugenio Escuredo na fábrica de Sargadelos. A cerámica de Sargadelos fundouse no ano 1749 e alcanzou un gran prestixio en todo o mundo.A diferenza de Sargadelos, a fábrica de Cesures centra a temática das súas figuras en temas autóctonos, como o demostra a colaboración con Asorey, un destacado escultor galego, nado en Cambados, que cedeu os seus modelos para a reprodución de figuras e deseñou outros novos. O máis importante foi "O Tesouro" (O Tesouro), unha peza tallada en madeira que fora premiada na Exposición Nacional de Belas Artes de 1924, da que se crearon versións en distintos tamaños.Esta peza representa a unha moza galega vestida cun traxe típico que volve dunha feira cun becerro nos seus brazos, unha escena cotiá da Galicia rural.As pezas eran cocidas e despois pintadas a man. Aínda que as pezas tiveron unha boa acollida no mercado hispanoamericano, a fábrica non conseguiu os obxectivos que se marcaran e en 1926 pechou.

Para saber máis

No mesmo ano do peche nace da man de Diéguez Carlés Cerámica Celta-La Calera" de Pontecesures. Iníciase a produción e introdúcese a novedosa técnica de vidrado, achegando un acabado esmaltado que lle proporcionaba máis duración.A nova fábrica atravesou momentos complicados pero continuou traballando e contou coa axuda e apoio de importantes artistas plásticos galegos, que realizaron a maioría dos deseños como Castelao, Asorey, Bonome, Acuña, Maside, Torres, Sobrino e outros.Esta fábrica, que na actualidade segue aberta grazas aos seus herdeiros, conta con case cen anos de existencia e moita historia, tanta, que o seu legado obriga a dar pequenos pasos producindo sobre pedido. A Cerámica Celta contribúe desde os seus orixes a difundir a arte galega, xa que a colaboración desde os seus inicios dos máis importantes artistas galegos fixo que as súas obras entraran en fogares de Galicia e do resto do mundo.O procedemento de fabricación das pezas hoxe, é o mesmo que o dos seus inicios, as pezas decóranse unha a unha, un traballo que require tempo e oficio, segue usándose a antiga gama de cores que a caracterizaba (amarelo, verde e azul intenso) e a técnica de vidrado,... todo isto fai que cada peza teña que tratarse como unha peza única.Basta con ver a temática das figuras da Cerámica Celta para entender o motivo do seu éxito en Hispanoamérica. Hórreos, cruceiros, campesiños, mariñeiros, vacas, cabras, Rosalía de Castro, Castelao,... figuras nas que a bo seguro miles de emigrantes galegos se vían reflectidos.

Para coñecelo mellor

Ata finais do século XVIII, en Galicia producíase louza e tellas de forma artesanal e rural, pero a comezos do século XIX, destaca a industrialización. Eugenio Escuredo era un emprendedor vigués que chegou ao Baixo Ulla para poñerse á fronte dunha fábrica de ladrillos, pero os ladrillos non completaban a súa fase artística. Entón, en 1925, construíu un forno en O Cantillo, contratou a un artesán portugués e comezou co proxecto da Cerámica Artística de Pontecesures. Algunhas pezas venderon por todo o mundo, incluso en Cuba e América, pero en 1926, Escuredo decidiu abandonar a súa aventura cerámica.Apareceu Ramón Diéguez, propietario das Caleras do Ulla, e negociou con este o traspaso dos moldes da Cerámica Artística e os talleres instalaronse no Porto.Pontecesures é un municipio que se sitúa na provincia de Pontevedra, máis concretamente na comarca de Caldas. Ata 1926 era unha parroquia do veciño concello de Valga.