Barrio mariñeiro de San Tomé e torre de San Sadurniño
Sobre este patrimonio
O barrio de tradición mariñeira de San Tomé, conserva o seu encanto de antano. Moi cerca atópase a Torre de San Sadurniño que, convérteo nun lugar aínda máis máxico se cabe. Ademais, neste barrio, tamén se atopa o Pazo de Montesacro, unha construción barroca de gran interese turístico e arquitectónico. A importancia histórica da vila de Cambados, está presente de novo na fantástica arquitectura secular, conservada das súas rúas e edificios máis destacados. Sen dúbida o casco histórico de San Tomé, é mostra diso, sendo un dos máis fermosos de toda a comunidade.Moi preto, atopamos os restos da fascinante igrexa de Santa Mariña de Dozo. Xunto á costa, un pequeno illote co que queda da Torre de San Sadurniño, unida por unha ponte de principios do século XXI; ao entrañable barrio mariñeiro de San Tomé do Mar. A existencia do mesmo, probablemente deuse pola proximidade da Torre defensiva de San Sadurniño no século XII, unha xeolocalización que posteriormente constituíu a vila de Cambados, xunto con Santa Mariña e Fefiñáns. Antes diso, no século XVIII, o barrio mariñeiro foi vendido ao Marqués de Montesacro quen construíu o pazo que hoxe podemos ver nas inmediacións do seu casco histórico.En a actualidade, o barrio de San Tomé atópase parcialmente rehabilitado e procurouse na súa medida, a integración da arquitectura mariñeira na paisaxe. Vale a pena un pequeno paseo polas súas rúas e a illa de A Figueira. Outro dos seus alicientes é a existencia do Museo Casa do Pescador, localizado no edificio chamado Casa Jovita. Posiblemente, o núcleo máis antigo de Cambados, coñecido como Vila Vella. O porto e a alameda están presididos polo Pazo de Montesacro do s. XVIII. Así mesmo, e bordeando a Vila, acádase o illote de A Figueira e o que resta da Torre de San Sadurniño, que formou parte dos sistemas de alerta do século X para protexer a ría das incursións normandas.
Para saber máis
No século XVIII e, por decreto de Felipe V, Don Diego de Zárate y Murga, I Marqués de Montesacro constrúe o Pazo de Montesacro, onde destaca o escudo de armas do Marqués, cunha coroa da que xermola un brazo brandindo unha espada. Adosada ao edificio e construída no mesmo período, atópase unha sinxela capela, na que se venera por tradición dos Marqueses: a rioxana Virxe da Valbanera, presente tanto na súa fachada, como no estupendo altar barroco. O paseo, a través das apertadas rúas da Vila, confinadas por vellas casas da xente do mar (algunhas delas, moi ben restauradas), conforma toda unha sensación para os cinco sentidos nos que se mesturan cunchas da praia, cheiros a mar e cociña tradicional, o son do mar e o tacto da pedra. Na illa de A Figueira, emerxen os restos dunha fortaleza que contaría cunha gran muralla; unha torre defensiva nun dos seus laterais, e unha capela no centro. É a Torre de San Sadurniño. Debido á súa posición estratéxica, o arcebispo de Santiago, Don Diego Gelmírez, decide no século XI, reconstruír a fortaleza para vixiar as incursións normandas e vikingas. Prendendo unha gran fogueira na cima, avisábase ás poboacións de posibles ataques. O fume da Torre de A lanzada, enviaba a sinal de alerta a esta que, á súa vez, a reenviaba á Torre de Cálago en Vilanova de Arousa. Así, sucesivamente corría o aviso ás Torres do Oeste en Catoira; para que os seus habitantes próximos, e aqueles das terras de Compostela, puidesen defender e poñer a salvo, tanto as súas vidas como as súas pertenzas.Esta defensa, valeu no século XII para que o Rei Fernando II a nomease "Moi Leal Vila", iniciándose así, un período de prosperidade que vemos reflectido no seu patrimonio. Accedemos á illa, desde a praia de A Mouta por unha estreita ponte. Da capela, xa non quedan restos, e da torre de tres corpos, podemos admirar parte de dous lenzos nos que pendura unha fermosa cheminea. Observando a súa fermosa estampa, imaxinamos ese lume avisador na cima das torres e, á súa xente apresurada e temerosa, intentando defenderse da ameaza.En 1467, como ocorreu coa maioría das fortalezas galegas, sería derrubada durante o levantamento irmandiño, sendo reconstruída anos máis tarde por Suero Gómez de Soutomaior, irmastro do famoso Pedro Madruga, pasando no século XVIII dos descendentes de Chariño, a mans do I Marqués de Montesacro.En 1755 o gran terremoto de Lisboa, derrubou parte da fortaleza e a fachada dunha capela existente xunto á Torre, onde se veneraban ata hai un século aproximadamente as imaxes (hoxe na capela de Valvanera), de San Tomé, quen daría o seu nome ao Burgo
Para coñecelo mellor
así como outra de San Sadurniño, quen deu o seu nome á Torre.A Casa do Pescador ou Casa Jovita, é outra das antigas vivendas mariñeiras, convertidas hoxe en museo, onde podemos comprobar o estilo de vida e costumes dos habitantes da zona, cuxo sustento era e é, o mar.
Galería
Localización
- Concello
- Cambados
- Provincia
- Pontevedra
- País
- España
O ben
- Tipo
- Barrio mariñeiro
- Eco-destino
- Ría de Arousa
- Contorna
- Santo Tomé destaca por ser un barrio mariñeiro, con casas recubertas de conchas, balcóns, galerías e o cheiro a mar acompáñache en cada percorrido a través deste barrio. Ademais, tamén podemos atopar unha construción barroca do século XVIII, o Pazo de Montesacro, e a capela da Valvanera, tamén coñecida como capela de Nuestra Señora de Valvanera. No paseo marítimo podemos atopar o illote de A Figueira, que contén a Torre de San Sadurniño, construída no século VIII ou IX d.C. Non obstante, segundo as investigacións, houbo unha construción aínda máis antiga que puido ser realizada por fenicios ou romanos. Esta torre presenciou moitas batallas e foi reconstruída durante o século XII por decisión de Diego Gelmírez, arcebispo de Santiago de Compostela. No século XV, en Galicia había diferentes revoltas e a torre foi destruída, pero Pedro Madruga reconstruíuna. A partir deste momento, a torre colleu moita fama e foi a partir do século XX cando se converteu en propiedade pública. A vila de Santo Tomé é unha zona que se uniu ás vilas de Cambados e á de Fefiñáns, na provincia de Pontevedra. De feito, se estás no centro de Cambados, podes chegar a Santo Tomé a través da rúa Hospital.
- Relevancia
- Barrio mariñeiro de San Tomé
Como chegar
- Acceso
- Por mar Por terra
- Porto
- Puerto Santo Tomé
- Distancia
- A pié a menos de 20 minutos
A visita
- Interpretación
- Paneis informativos na Torre San Sadurniño
- Accesible
- No
- Aparcamento
- No
Coordenadas
- Latitud
- 42.50708300
- Longitud
- -8.82138500