Peirao fenicio de A Covasa
Sobre este patrimonio
Situado na parroquia de Aguiño, nun dos puntos máis occidentais da península do Barbanza, erguese o peirao fenicio de A Covasa, unha estrutura única en Galicia. Foi construído polos navegantes fenicios para facer escala nas frecuentes visitas comerciais polas costas galegas.
Para saber máis
O seu espigón constitúe unha estrutura única en Galicia. Este compóñese de enormes bloques de pedra dispostos en tres fiadas de chanzos que se internan case setenta metros no mar. Hai varias teorías sobre a súa orixe, unha é a que sostén que os fenicios construíron este porto para facer escala nas súas frecuentes viaxes comerciais polo Atlántico.A audacia dos mariñeiros fenicios impulsounos a emprender rutas ata lugares afastados e descoñecidos. Chegaron a ser tan bos navegantes que en numerosas ocasións outros pobos, como os exipcios, solicitaron os seus servizos. A finais do milenio II a. C., dispoñían xa dos coñecementos técnicos suficientes e dos materiais necesarios para lanzarse á navegación de grandes distancias. Construían as súas naves coa prezada madeira dos cedros e cipreses dos bosques libaneses. Unha vez ensambladas as embarcacións, calafateábanas con betún, unha extraordinaria innovación que garantía a súa impermeabilidade. Posuían dous tipos de barcos: os de guerra, aos que incorporaron un invento que no seu momento foi revolucionario, o espolón, co que podían embestir as naves inimigas; e os de carga, máis anchos e lentos, pero con maior capacidade.Os fenicios practicaban por igual a navegación de cabotaxe -seguindo durante o día o curso das costas para desembarcar ao anoitecer nunha enseada protexida onde pasar a noite- e a de altura. Neste último caso guiábanse polas estrelas pola noite. Aprenderon a navegar tamén empregando como referencia a Osa Menor, o que facía innecesario recalar nun lugar protexido para pasar a noite. Deste modo podían afastarse das costas, navegando a mar aberto, e cubrir grandes distancias en pouco tempo. Os seus barcos transportaban prata, ferro, estaño e chumbo da península Ibérica, liño de Exipto, cobre de Chipre e todo tipo de produtos manufacturados gregos e exipcios.A navegación pola costa portuguesa era moito máis complicada e penosa que navegar en augas do Mediterráneo. De marzo a novembro, os barcos debían enfrontarse aos ventos dos cuadrantes norte e noroeste, e de decembro a febreiro, a nubosidade impedía a navegación nocturna, e o mar estaba axitado mesmo no verán e a debilidade das correntes tampouco axudaba. Así, a ruta cara a Galicia só se podía facer contra o vento e con bordas altas ou con naves pouco cargadas. As velas eran redondas e imposibilitaban desprazarse en diagonal, polo que a navegación debía facerse con remos e facíase necesario o cabotaxe.Hai evidencias arqueolóxicas da navegación fenicia nas Rías Baixas xa no século I a. C., como o exemplar de ancla mediterránea achado na Ría de Vigo e os petroglifos con representacións fenicias situados en lugares estratéxicos con bo dominio visual da costa: A Laxe de Auga dos Cebros en Pedornes, Santa María de Oia (Pontevedra). Un deles identificouse cun hippoi fenicio, barcos pequenos de borda baixa e baixo tonelaxe con proas e popas en forma de cabalo e impulsados por remos, mencionados por Estrabón na súa Xeografía".Tipos de barcosEn principio, os barcos eran birretes (dúas liñas de remos), que se ampliaron a partir do século VI a. C: trirremes (tres niveis de bancos de remos a cada lado do barco), tetrarremes (catro) e quinquirremes (cinco).Os fenicios usaban dous tipos de barcos. As naves de guerra, alongadas e dotadas dun espolón de proa, e os grandes cargueiros redondos, de uso mercantil. Tamén empregaban embarcacións menores, dun ou dous remeiros, co mascarón de proa en forma de cabalo.O barco mercante era panzudo, polo que en grego denominábase gaulós (bañeira). Poderían alcanzar ata os 20-30 metros de eslora e os 6-7 m. de manga, cun calado de 1,5 m. O seu casco estaba impermeabilizado con pez e tiña debuxados dous ollos. Dirixíase con timóns colocados a popa. Como propulsión auxiliar levaba remos -entre 18 e 20-, que permitían manobrar con rapidez no caso de que non houbese vento, aínda que o impulso fundamental facilitábao a corrente de aire sobre unha gran vela cadrada colocada nun mástil central. Os poucos remeiros poden ter relación coa necesidade de dispoñer de bodega libre para levar a máxima carga posible. A súa capacidade oscilaba entre 100 e 500 toneladas e a súa velocidade, con vento favorable, arredor dos cinco nós. Para preservala de males, levaba algunha figura, como o cabalo. A popa adoita ser de perfil redondeado e remataba en forma de viruta ou cola de peixe. Nesta parte atopábanse os remos usados como timón. O barco de guerra tiña dous pisos. Na parte inferior levaba ata 50 remeiros sentados en bancos e no bordo do piso superior, colgaban os escudos dos guerreiros. Tamén levaban mástil con velas. O espolón de proa, en forma de reixa de arado, servía para defenderse dos obstáculos e para embestir outros barcos. A popa tiña forma de cola de peixe.
Para coñecelo mellor
Riveira é un concello costeiro situado na provincia da Coruña que limita cos concellos de A Pobra do Caramiñal e Porto do Son. Riveira atópase dividida en nove parroquias: Aguiño, Artes, Carreira, Castiñeiras, Corrubedo, Oleiros, Olveira, Palmeira e Riveira. Destas, pódese destacar, pola súa peculiaridade, a de Aguiño. Nel atópase o peirao de A Covasa, de orixe fenicio e datado de hai uns 3.000 anos.O peirao de A Covasa, ou peirao fenicio, era considerado moi importante para o comercio e intercambio de produtos e materias primas co Mediterráneo. Atópase a uns 500 metros do auténtico porto de Aguiño. Ademais, estudos realizados por investigadores expoñen a súa teoría de que este peirao, formado por pedras ordenadas en tres chanzos -que, actualmente, seguen ben conservados-, supoñía un porto de referencia no que os comerciantes fenicios realizaban as escalas das súas longas viaxes.
Galería
Localización
- Localidade
- Aguiño
- Concello
- Ribeira
- Provincia
- A Coruña
- País
- España
O ben
- Tipo
- Peirao
- Eco-destino
- Ría de Arousa
- Contorna
- Rural
- Relevancia
- Internacional
Como chegar
- Acceso
- Por mar Por terra
- Porto
- Puerto de Aguiño
- Distancia
- 0 km
A visita
- Accesible
- No
- Aparcadoiro
- No
Coordenadas
- Latitud
- 42.51949400
- Longitud
- -9.02551700