Combarro. Conxunto histórico – artístico. Os hórreos

Sobre este patrimonio

O hórreo é icónico nesta poboación do concello pontevedrés de Poio, non en balde, unha das imaxes máis coñecidas deste conxunto histórico amosa unha panorámica da liña de hórreos que separan a vila do mar.

Os hórreos son en realidade un pequeno (ou non tan pequeno nalgunhas ocasións) almacén para o gran co fin de mantelo lonxe do alcance de roedores e demais pretendentes. Utilizábanse antigamente e seguen utilizándose hoxe en día nas poboacións onde se segue cultivando millo para autoconsumo.

Os primeiros hórreos facíanse utilizando canas trenzadas para as paredes e palla para o tellado, de aí que na zona se coñezan como palleiras.

Posteriormente, empregáronse materiais máis resistentes como a pedra e a madeira.

Os hórreos que podemos contemplar en Combarro son do século XVIII e XIX. A súa construción está pensada para manter a salvo a colleita. En primeiro lugar, separábanse do chan mediante unhas columnas para evitar a humidade, sobre esas columnas asentábase unha pedra plana para impedir que subisen os ratos, á que se denominaba "tornaratos" que se pode traducir como torna ratos, e sobre elas o resto da estrutura. Os laterais do hórreo permitían a entrada de aire.

En Combarro consérvanse arredor de 60 hórreos, dos cales 30 pódense ver alineados desde a costa, este feito, único no mundo, fai de Combarro un lugar especial.

Para saber máis

Seguramente o visitante preguntará o sentido de alinear os hórreos coa liña costeira, a explicación é práctica e sinxela ao mesmo tempo. Moitos dos veciños de Combarro tiñan fincas en lugares afastados, e o transporte da colleita por mar era unha boa opción, e moito mellor, se unha vez na costa, a colleita descargábase directamente no hórreo.

E é que, en Galicia, o hórreo está omnipresente. Son un elemento máis da paisaxe galega. Hai de todos os tamaños, como o hórreo de Carnota que, cos seus 35 m. de longo, está declarado Monumento Histórico Nacional, os hórreos de Piornedo en Os Ancares, ou os 34 de A Merca en Ourense asentados nunha mesma explanada.

Para chegar a Combarro, temos que chegar a Poio, un concello da Provincia de Pontevedra. A historia de Combarro está unida á do Mosteiro de Poio, existen documentos nos que consta que a Illa de Tambo e a Vila de Combarro foron entregadas ao Mosteiro de Poio por parte da Raíña Dona Urraca.

Pero volvendo a Combarro, o mellor para coñecelo é percorrer as súas rúas partindo desde a ampla praza da Chousa, esta praza é un amplo espazo aberto ao mar, desde aquí poderemos dirixirnos a coñecer o seu núcleo histórico e artístico, percorrer as súas estreitas ruelas, flanqueadas por fermosas casas mariñeiras tradicionais. Casas pegadas unhas a outras e de 2 plantas. A planta baixa dedicada a almacén e adega e a planta alta dedicada a cociña, sala e un dormitorio. Na fachada destaca o balcón de pedra nas casas máis poderosas e de madeira nas máis humildes.

Para coñecelo mellor

A localidade de Combarro, pertencente ao concello de Poio, destaca polos seus hórreos costeiros. Estas construcións estaban destinadas a gardar alimentos como o trigo, as patacas ou as cebolas para que estivesen afastados dos animais e da humidade e poder conservarse mellor. En Combarro podemos gozar dun museo ao aire libre destas construcións que se atopan pegadas á ría de Pontevedra e, incluso, cando sobe a marea, podemos apreciar como a auga toca a base dos mesmos.

Poio é un concello situado no centro da provincia de Pontevedra de uns 34 km² que se reparten nas súas cinco parroquias: San Salvador, San Xoán, Combarro, Samieira e Raxó. O concello conta con diferentes lugares de interese nos que se poden ver diferentes paisaxes. O mosteiro de Poio, do século VII que é onde se atopa a biblioteca do mosteiro con máis de 100.000 pezas e o Museo dos Mosaicos; o conxunto histórico-artístico de Combarro que é unha das maiores agrupacións de hórreos de Galicia e, o porto deportivo de Combarro, onde se pode apreciar un auténtico barrio tradicional mariñeiro e pesqueiro de Galicia.