Museo de Salazón ou Museo da Salga

O Grove

Sobre este patrimonio

O museo etnográfico da Pesca e a Salazón Salgadeiras de Moreiras" está situado en Punta Moreiras, lugar costeiro pertencente á parroquia de San Vicente de O Grove, pola súa situación e historia salazóns. Abriu as súas portas por primeira vez o 15 de xuño de 2007 e o conxunto está composto por tres estruturas. A máis antiga delas está totalmente habilitada e dotada dos elementos necesarios para o seu funcionamento como fábrica de salazón. A súa entrada é libre e pódense apreciar os procesos que alí se realizaban para conservar a sardiña en salmoura, as cubetas, as presas, os canais polos que ía o saín. O proceso está explicado con detalle mediante paneis. A segunda fábrica correspondería a unha estrutura máis moderna que data de 1931 e foi reconstruída sobre outra máis antiga de 1790, conta cun pequeno embarcadoiro artesanal. Foi restaurada e acondicionada e é onde se expoñen todas as pezas máis delicadas e que informan ao visitante sobre a tradición e cultura dos mariñeiros das Rías Baixas. Esta instalación conta con varios sectores con material recompilado ao longo dos anos, como aparellos e aparellos de pesca e tamén grandes estruturas como motores mariños. Así que se divide nas seguintes seccións: pesca e marisqueo, carpintería de ribeira, motores mariños e primeiro instrumental electrónico, salazón e tonelería, conserva hermética e redes e cordelería. En fronte de O Porto de Meloxo construíuse un miradoiro de madeira enriba dos restos dunha terceira fábrica de salazón e engadíronse algunhas grandes pezas, como unha caldeira de vapor do barco Hidria II, a autoclave dunha antiga conservera, grandes anclas, varias esculturas relacionadas co mar, o esqueleto dun galeón das rías e un pesqueiro de doce metros co seu motor Barreiros e aparellos de navegación. Habilitouse un camiño de unión entre os conxuntos para poder facer un percorrido combinando a visita aos espazos exteriores e interiores e as vistas do entorno."

Para saber máis

A intención no deseño deste espazo museístico é que a orografía do entorno forme parte do seu discurso e trata de recrear un momento importante na historia da salazón en Galicia que vai desde finais do século XVIII ata mediados do XX cando os fomentadores cataláns se asentaron nas costas galegas dando paso á importante industria da salazón de sardiña e posterior industria conservera. A creación deste conxunto museístico foise xestando co paso dos anos con pequenas exposicións como en 1991 durante a Festa do Marisco onde se expuxeron, xunto co marisco vivo, aperos antigos e redes de pesca. Entre os anos 2001 a 2006 realizáronse cinco exposicións centradas na antropoloxía mariñeira nunha gran carpa instalada na zona portuaria e denominada Mar Adentro. Foi entón grazas ao concello de O Grove, a través do seu Plan de Excelencia Turística e ao proxecto museográfico ao biólogo mariño José Luis Escalante González e o proxecto para a restauración dos edificios ao gabinete de arquitectos da localidade formado por Carolina Álvarez Míguez e David Cacabelos Rico. Cando conxuntamente publicaron as memorias en abril de 2003 e comezou a execución do gran proxecto. A primeira visita ás instalacións, inauguradas aínda na súa primeira fase, tivo lugar o día 15 de xuño de 2007, sendo alcalde Miguel Ángel Pérez García, eficaz impulsor deste longo e ambicioso proxecto. O entorno do conxunto museístico é de gran beleza paisaxística así en fronte pódese ver a bocana de O Porto Meloxo cos seus barcos ondeando ao ritmo das ondas e ademais o estuario de Moreiras, enorme areal que se descobre coa baixamar e é frecuentemente visitado polas mariscadoras. Por este lugar transcorre unha ruta denominada Conxunto escultórico de Punta Moreiras". É unha senda de 5,6 quilómetros de dificultade baixa que se inicia na enseada Punta Moreiras e finaliza na Enseada de Porto Meloxo. Ao longo desta senda véñense un conxunto de 42 esculturas integrada por sereas, figuras humanas, peixes, corvoiros ou mamíferos mariños cuxo obxectivo é a posta en valor, difusión e promoción da cultura mariñeira."

Para coñecelo mellor

O Museo de Salazón ou Museo da Salga localízase no municipio de O Grove, na provincia de Pontevedra, e máis concretamente en Punta Moreiras. Este centro museístico ofrece unha ampla mostra a través da cal podemos aprender multitude de detalles sobre o proceso de salazón do peixe. Antigamente, nestas fábricas de salazón, ou salgadeiras, deixábase evaporar a auga salgada do mar para aproveitar a sal, secala e así, aproveitar durante máis tempo o peixe. O museo conta con dúas zonas que podemos visitar. Por unha parte, ofrece unha zona ao aire libre, con entrada gratuíta, onde as persoas visitantes poderán aprender, a través de uns paneis explicativos, como era o proceso de salazón de peixe que se realizaba a finais do século XVIII e durante o XIX. Por outra parte, a segunda zona comprende unha nave cunha estrutura máis moderna, pois corresponde ao ano 1931. Esta última, edificouse sobre as ruínas doutra máis antiga e conta cunha exposición sobre técnicas de pesca e marisqueo, amosando diferentes tipos de redes e sobre a historia mariñeira de O Grove.