O Pedrido

Sobre este patrimonio

O Pedrido é un lugar catalogado como de Importancia Comunitaria Betanzos-Mandeo (LIC), é tamén de Interese Comunitario e forma parte da Rede Natura 2000.

Nesta zona da desembocadura do río Mandeo aparecen formacións sedimentarias, marismas. A marisma é un hábitat de importancia rexional para as aves palustres migratorias que utilizan zonas húmidas de Galicia como punto de descanso nas migracións anuais.

O ponte do Pedrido, atópase sobre a ría de Betanzos e conecta ambas as beiras desde os anos da súa construción (1939 e 1942).

O tempo que se perdía bordeando a ría, (xa que se tiña que dar unha volta de 8 quilómetros) e a limitación das mercadorías que se podían transportar en barcaza limitaron o desenvolvemento da zona durante moitos anos polo que a construción dun ponte que unise as dúas beiras era fundamental.

A construción que realmente se iniciou en 1920, estivo detida por distintos problemas, entre eles, polo estalido da Guerra civil española.

Na súa construción participaron distintos enxeñeiros e empresas. As obras que se retomaron en 1939 seguían o proxecto do enxeñeiro César Villalba, aínda que non logrou finalizar a obra.

O elemento máis representativo do ponte é o gran arco central de 75 metros con 12,50 metros de frecha con dúas articulacións e taboleiro inferior, suspendido mediante péndolas espazadas a 3,65 metros, unha obra de Eduardo Torroja Miret, o mesmo enxeñeiro que deseñou o proxecto de remate entre os anos 1941 e 1942.

O ponte inaugurouse oficialmente o 15 de abril de 1943 e constituíu unha noticia de importancia como así o demostra a súa incorporación tanto na prensa escrita como no famoso NO-DO.

Tal e como mencionamos, a construción deste ponte, non só constituíu un impulso para as poboacións de ambos lados da ría, senón para a mellora das comunicacións entre A Coruña e Ferrol.

Para saber máis

A zona O Pedrido é a zona na que se sitúa a ponte e a praia denominadas co mesmo nome.

A praia do Pedrido é unha praia semiurbana, rectilínea, de 700 metros de lonxitude, cunha area branca e fina, de augas tranquilas e oleaxe moderado que nos ofrece unhas fermosas vistas á ría de Betanzos.

O Pedrido pertence á reserva da biosfera denominada: As Mariñas Coruñesas e Terras do Mandeo. As Mariñas Coruñesas e Terras do Mandeo foi declarada como reserva o 28 de maio de 2013 e abarca 17 concellos das comarcas da Coruña, Betanzos e Terra de Melide. A reserva ten unha superficie de 113 970 hectáreas e nela vive unha poboación de unhas 195 000 persoas. Tamén é un lugar de interese comunitario (LIC) e pertence á Rede Natura 2000.

Nas marismas que forman a praia O Pedrido, os ríos Mandeo e Mero recalcan: garzotas, garzas e o martín pescador. As gaivotas patiamarela e chorona chegan a acadar concentracións de 3.000 ou 4.000 exemplares na baixamar do Pedrido e do Ponte do Porco, mesturadas coa gaivota escura e o gaivotón. En O Pedrido abundan os zarapitos, tanto o galego como o curlí.

A ría alberga nas súas augas ameixa, berberecho, mexillón, así como lubinas, múxol, faneca, sarda, sollo, sardiña, bocarte e congrio, entre outros.

A praia de O Pedrido está ubicada nos bordos esquerdo e dereito da ponte co mesmo nome, dun lado podemos destacar o amplo areal e polo outro lado os espazos de entretemento e os servizos que ofrece ao turista que está coñecendo a zona.

A Ponte do Pedrido é unha ponte en arco que cruza a ría de Betanzos, unindo os municipios de Bergondo e Paderne.

A ponte é unha obra de natureza pública que foi edificada entre os anos 1939 e 1942.

Ata a construción da ponte os veciños transportaban a mercadoría para vender mediante unha barca e só podían transportar certa cantidade ou rodeaban a ría pasando pola cidade de Betanzos cunha gran perda de tempo. Grazas a esta obra marcou un antes e un despois tanto na comunicación como nos progresos que se realizaron ao modo de construíla, ademais dunha mellora na comarca e nas limítrofes.

O primeiro encargado do proxecto foi o enxeñeiro Luciano Yordi, pero apenas se sabía de como era a súa idea respecto da ponte, só que tería uns trece metros de alto. Tras comezar as obras pouco tempo despois paralizáronse debido ás protestas veciñais.

No ano 1928 a César Villalba Granda se lle designa o proxecto, pero tarda cinco anos en comezar as obras e a construción do ferrocarril Zamora - A Coruña restoulle a importancia que merece.

A empresa de construción que se contratou en primeiro lugar foi substituída no ano 1935 por outra de orixe italiano. Esta tivo que asumir os erros cometidos pola anterior e estiveron obrigados a destruír o arco da ponte para construír e erguer un novo.

No ano 1936 a construción era constante e erguiase a armadura metálica pero o estalido da Guerra Civil supuxo o abandono de todos os traballos.

En 1940 cando as obras volveron a comezar, foi necesario cambiar a armadura por outra con perfís laminados. Os traballos inacabados estaban previstos ser finalizados ese mesmo ano, pero a autocracia española decidiu dar prioridade á reedificación das pontes catalás derrubadas na Guerra Civil polo que as obras da ponte volveron atrasarse ata o ano 1943.

O encargado de finalizar o deseño da ponte seguindo o trazado do enxeñeiro César Villalba Granda foi Eduardo Torroja Miret, un dos enxeñeiros de camiños máis grandes do seu tempo. Na maioría das súas obras foi un renovador xa que aplicaba ás súas estruturas arquitectónicas o formigón armado e formas revolucionarias nunca usadas.

Deseñou o proxecto de finalización entre os anos 1941 e 1942. Torroja deseñou e construíu un arco tenso de 75 metros con 12,50 metros de frecha con dúas articulacións e un taboleiro inferior colgado mediante péndolas espazadas entre elas, o taboleiro como un forxado continuo de 3.65 m de luz, agás os dous bordos de 2.83 que están apoiados sobre vigas transversais polos seus extremos das péndolas do arco. O arco está formado por dúas nervaduras principais de canto variable e os arranques cun extenso uniforme. O enxeñeiro estableceu unha obra fundamental pola utilización de formigón armado e ao finalizar a ponte mellorou as comunicacións entre a comarca e entre A Coruña con Ferrol, ata a construción da autoestrada AP-9.

A ponte estreouse o 16 de abril de 1943, a noticia foi recollida nos medios de comunicación daquela época. Nos anos 2013-2014 realizáronse obras de adecuación nas capas externas, a estrutura con todo mantense nunha excelente condición de preservación.

Para coñecelo mellor

Bergondo é un municipio galego situado na provincia da Coruña na ría de Betanzos que limita cos concellos de Sada, Cambre, Abegondo, Betanzos e Paderne. Nunha parte da costa da ría de Betanzos, atopamos O Pedrido. Unha zona que se atopa nun entorno protexido e é recoñecido como un Lugar de Importancia Comunitaria (LIC). A súa praia está situada na desembocadura do río Mandeo e as súas augas, aínda que son tranquilas, dependen da marea. A praia ten unha lonxitude de 500 metros e unha anchura de 40 metros, ademais conta con area escura.

As beiras da ría de Betanzos están conectadas grazas á coñecida Ponte do Pedrido, construída entre os anos 1939 e 1942. As obras da ponte foron interrompidas en moitas ocasións e, ata ese momento, a ría de Betanzos cruzábase en barcos, aínda que iso supuxese investir moito máis tempo en cruzar a ría e reducir a cantidade de mercadoría a transportar. O proxecto da ponte foi ideado por César Villalba Granda e Eduardo Torroja Miret e, a súa execución, levouna a cabo a empresa Ricardo Barrredo S.A. A súa lonxitude é de máis de 250 metros e a súa edificación divídese en tres tramos: o primeiro, trátase dun taboleiro apoiado en dez arcos dobres; o segundo, un gran arco dobre suxeitado a corenta péndolas e o terceiro, formado por tres arcos dobres de formigón, sobre os que se apoian os metros de taboleiro restantes.