Vigo. Base de comunicacións mundiais. Cable inglés

Sobre este patrimonio

A historia de Vigo debúxase grazas ao seu porto; emprazamento e base de comunicacións mundial. Europa e o estranxeiro non alleos a estas condicións, xusto antes de que estalase a II Guerra Mundial, elixen esta localidade como punto de intercambio de mensaxes telegráficos, dun extremo do planeta, ao outro.

A finais do século XIX, en concreto 1873, a empresa británica The Eastern Telegraph Company Ltd., -coñecida en Vigo como O Cable Inglés-, instala na cidade a súa primeira escala, comunicando o Reino Unido coas súas colonias e, o resto do mundo.

En miles de cablegramas figuraban, ao comezo do escrito, as palabras "Vía Vigo", xa que as noticias dunha boa parte do mundo pasaban pola nosa cidade a través do cable submarino, antes de chegar ao Reino Unido. A elección de Vigo produciuse grazas á protección que proporcionaba un porto totalmente abrigado: o adecuado para os barcos cableros. O labor de tender o cable submarino, foi levado a cabo polo buque "Minia".

Este feito convertería a Vigo, na cidade española mellor comunicada co resto do mundo, converténdose en porta de entrada das telecomunicacións españolas. Desde Lisboa ata Brasil polo sur, e cara Asia penetrando polo Mediterráneo; esta liña atravesaría o Canal de Suez e o Golfo Pérsico, ata chegar a Bombay na India, colonia de vital importancia para a metrópole británica. A liña continuaría ata Australia e Nova Zelandia.

Os primeiros cablegramas tiñan un custo de 40 reais nun escrito de 20 palabras e outros 20 por cada dez palabras ou unha fracción destas. Esta conexión non foi a primeira que se fixo en Vigo, dez anos antes xa se conectara a cidade co lazareto da illa de San Simón.

A primeira sede tivo o seu emprazamento no número 20 da rúa Real, para trasladarse posteriormente á rúa do Príncipe e, un tempo despois, ao edificio Bárcena, onde hoxe se atopa o Centro Sociocultural de Afundación. O primeiro representante da empresa en Vigo foi o señor C. J. Murphy ata 1881, ano no que foi trasladado á localidade portuguesa de Caminha, sendo substituído por John R. Rosse.

O reloxo situado na fachada da sede de O Cable Inglés, na rúa Velázquez Moreno nº 22, servía aos vigueses para poñer os seus reloxos en hora. De todos é coñecida a puntualidade inglesa, incluso para as súas oficinas, polo que cada minuto recibíase un cable coa hora exacta. Foi por iso polo que se podía escoitar en Vigo a expresión: levo a hora do Cable".

O persoal da compañía británica, asentado en Vigo, tivo unha importante influencia nas costumes de parte da sociedade viguesa, xa que foron os introductores de deportes como o fútbol, hóckey ou rugby, actividades de lecer como o ping pong ou o billar

Para saber máis

e a introdución de bebidas como a cervexa e o viño do Porto.

O Cable Inglés viu o seu final o 31 de decembro de 1969, cando pecha definitivamente a oficina en Vigo. Á medianoite, aquel día, o reloxo que daba a hora aos vigueses parou. Nunca máis volvería a funcionar."

Para coñecelo mellor

España enfronta o tramo final da súa Guerra Civil e está a piques de estalar a II Guerra Mundial. Os alemáns cruzan neste momento infinidade de telegramas cos seus colegas nipóns. Todos eles pasaban por Vigo, a través do coñecido como Cable Inglés. Desde Hamburgo recepcionábanse nesta, a súa primeira escala de cable submarino; como vía de negociación e comunicación dunha parte do mundo, á outra. José Ramón Cabanillas, historiador vigués, persegue no seu libro Vía Vigo" o trazado da implantación desta base de comunicacións británica: The Eastern Telegraph Company Ltd., empregada polos ingleses desde 1873 para facer circular mensaxes en morse rumbo a América nunha dirección, e ao lonxano oriente na outra. En miles de cablegramas figuraban ao comezo do escrito as palabras ""Vía Vigo"", xa que as novas dunha boa parte do mundo pasaban pola nosa cidade antes de chegar ao Reino Unido. A Eastern obtivo a concesión do goberno español e a elección de Vigo produciuse grazas ao abrigo que proporcionaba un porto adecuado para os barcos cableros. O labor de tender o cable submarino foi levado a cabo polo buque ""Minia"". Este feito convertería a Vigo, na cidade española mellor comunicada co resto do mundo, converténdoa en porta de entrada das telecomunicacións en España. Os primeiros cablegramas tiñan un custo de 40 reais por un escrito de 20 palabras e outros 20 por cada dez palabras ou unha fracción destas. Esta conexión por cable submarino non foi a primeira que se fixo en Vigo, pois en 1863 xa se conectara a cidade co lazareto da illa de San Simón. Desde Lisboa a liña continuaba ata Brasil polo sur e cara Asia penetrando polo Mediterráneo. Esta liña atravesaría o Canal de Suez e o Golfo Pérsico ata chegar a Bombay na India, colonia de vital importancia para a metrópole británica. A liña continuaría ata Australia e Nova Zelandia. A primeira sede da compañía fixouse no número 20 da rúa Real para trasladarse posteriormente á rúa do Príncipe e despois ao edificio Bárcena, onde hoxe se atopa o Centro Sociocultural de Afundación. O primeiro representante da empresa en Vigo foi o señor C. J. Murphy ata o ano 1881, cando foi trasladado á localidade portuguesa de Caminha, sendo substituído por John R. Rosse. A expresión: "levo a hora do Cable" foi unha das máis escoitadas en Vigo ata hai relativamente pouco tempo, grazas ao reloxo situado na fachada da sede de El Cable Inglés, (rúa Velázquez Moreno nº 22). Serviría aos vigueses para poñer os seus reloxos en hora. Para a compañía inglesa era fundamental ter a hora exacta en todas as súas oficinas, polo que cada minuto recibíase un cable coa hora exacta. De aí que para os vigueses o reloxo da compañía inglesa fose unha referencia en canto a exactitude do tempo horario e se puidese escoitar. Con todo, este non foi o único legado deixado polos ingleses que, ao seu paso por Vigo, marcaron a súa impronta coas súas costumes, deportes e actividades. Os propietarios ingleses da compañía preocupábanse polos seus empregados, e querían que ademais de traballar ben, deran unha boa imaxe naqueles países onde se asentaban para que fosen "o seu orgullo". Cubrían o tempo libre dos seus mozos empregados a través do deporte. Unha actividade que no século XIX no Reino Unido xa estaba moi desenvolvida, moito menos, en Galicia. Tiñan o seu club social situado nos baixos do Hotel Moderno, posuían salas de recreo con billar e mesas de ping-pong. Na chaira do monte do Castro o persoal de El Cable Inglés desfrutaba dunha gran finca (Villa Felisa) cun magnífico edificio de pedra de dúas plantas de estilo inglés: residencia e centro social. Próxima á residencia, na rúa Taboada Leal, posuían dúas pistas onde se podía xogar ao "lawn tennis" ou tenis sobre herba. Na súa residencia podía lerse "The Vigo Vigilant" que se imprimía desde 1904. O periódico contiña novas de Inglaterra e locais, relacionadas coa empresa. Unha boa parte do periódico ocupábase de novas deportivas. Ademais de xogar ao tenis, o persoal da Eastern practicaba remo na ría, atletismo e fútbol. O Exiles Cable F.C. era o seu equipo de football que disputaba encontros cos equipos locais, o Vigo e o Fortuna. Organizábanse tamén partidos coas tripulacións dos buques ingleses da armada que arribaban no porto. E adoitan xogar nun campo dalgúns terreos gañados ao mar (El Relleno) onde hoxe se atopa a Praza de Compostela. A primeira referencia dun encontro de "football" na nosa cidade data de febreiro de 1903, disputado entre os empregados da empresa de Cable e a tripulación do barco chamado ""Calliope"" que se atopaba atracado no Porto de Vigo. O persoal da compañía británica tivo unha importante influencia nas costumes de parte da sociedade viguesa, introducindo bebidas como o viño do Porto ou a cervexa, sendo esta fabricada polo cidadán inglés Mr. Hyde. Como Vigo permaneceu durante a Guerra Civil no "bando nacional", Franco aproveitou a conxuntura para ocupar as oficinas da Estern para transmitir as súas comunicacións co exterior. En 1937 prohíbe ás compañías inglesa e alemá seguir abertas e, en 1939, co comezo da Segunda Guerra Mundial, os ingleses cortan o cable alemán e viceversa, co que as oficinas de Vigo deixan de transmitir información. Coa chegada da primavera, en 1949, a oficina do Cable Inglés reabre as súas portas en Vigo, no novo edificio de Correos e Telégrafos da Praza de Compostela. Non serían as guerras as que poñerían fin ao funcionamento desta base de comunicacións, senón o auxe das novas tecnoloxías. A invención do télex, deixa obsoletos os cablegramas e o 31 de decembro de 1969, á medianoite, o reloxo que daba a hora deixou de funcionar para sempre. A día de hoxe atopamos vestixios do cable na Estación Marítima de Vigo, onde se ubicaban os antigos silos do cable. Alí, incorporáronse uns paneis informativos que facilitan datos sobre a empresa do Cable Inglés.