Salvaterra do Miño. Porto. Fábrica cerámica. Historia da cerámica. Navegación polo río Miño

Sobre este patrimonio

O Porto Seco de Vigo ou Plisan (Plataforma Loxística de Salvaterra-As Neves), será no 2020 o maior parque empresarial de Galicia, en 2019 abriu na súa primeira fase, con uns 200.000 metros netos -500.000 brutos, hai viarios e zonas con outros usos- dos case tres millóns previstos polas tres entidades promotoras, Autoridade Portuaria de Vigo, Zona Franca e Xunta a través da Consellería de Infraestruturas.

Cando comezou a construción do porto seco foron achados fornos romanos. A primeira opción que se barallou é que se poidan visitar no sitio no que foron localizados e no que traballaron no pasado cocendo tellas e outros útiles para os habitantes do entorno do río Miño. Segundo os estudos, estes fornos formaban parte dun conxunto de restos aos que se unían máis construcións para cocer tellas e unha necrópole. Con todo, o traballo durante décadas das empresas de extracción de áridos acabou danando parte do conxunto e outras construcións xa desapareceron. Na actualidade só se localizaron catro estruturas de finais do século III ou principios do IV, unha delas en moi bo estado de conservación e outras dúas bastante deterioradas. Unha das peculiaridades que resaltou o equipo de Santiago Ferrer, responsable da localización, foi que todos tiñan planta cadrada. Esta circunstancia confrontábase cos demais localizados en Galicia, que tiñan forma circular.

Galicia conta na actualidade cun pobo dedicado a conservar e potenciar a oleiría. Trátase de Buño, localidade de Malpica de Bergantiños (A Coruña) na que, cunha tradición que comeza no século XVI, trece oleiros e nove tendas aínda agora seguen vivindo das creacións de arxila. No pobo de Meder, Salvaterra do Miño, esta artesanía está a piques de desaparecer por falta de sucesores, pois os oleiros que quedan son casos únicos e están próximos a xubilarse.

A navegación polo río Miño poderá levarse a cabo a partir do ano 2020, será navegable entre Salvaterra e Tui, tras a aprobación do programa Interreg V entre España-Portugal 2019-2021 e despois de que Bruxelas autorizase e subvencionase a navegabilidade do río Miño que, a partir do ano 2020, se poderá percorrer en barcos turísticos con escala.

Para saber máis

O Porto Seco de Vigo ou Plisan (Plataforma Loxística de Salvaterra-As Neves), será no 2020 o maior polígono industrial da Eurorrexión Galicia-Norte de Portugal. Un polígono industrial de 4 millóns de metros cadrados. Un proxecto de plataforma loxística, para o que se destinaron un investimento de 200 millóns desde as arcas públicas e uns 500 desde a iniciativa privada.

Cando comezaron as obras localizaron uns fornos que datan da época romana, a localización dos fornos non é o único anaco da historia desta época que gardan na zona de Salvaterra. Na área coñecida como A Igrexa, pertencente á parroquia de Santa María de Liñares, un equipo dun arqueólogo ourensán localizou unha explotación aurífera. En realidade, os restos están compostos por unhas trincheiras paralelas de diferentes dimensións que poderían ter sido usadas como fonte de explotación ou como depósitos para almacenar a auga da que se filtraba o material dourado. Tras unha investigación exhaustiva, os expertos apuntaron que podería tratarse desta segunda opción. Con todas estas probas na man, non se descarta que na zona onde se localizará a futura plataforma loxística existira hai miles de anos un núcleo de poboación que utilizara as vantaxes do río Miño e a riqueza mineral do sur da comarca do Condado.

En Galicia existen centros oleiros tradicionais. Na actualidade quedan só cinco: Bonxe, en Outeiro de Rei, Buño, en Malpica de Bergantiños, Gundivós, en Sober, Meder, en Salvaterra do Miño e Niñodaguia, en Xunqueira de Espadanedo. En todos eles, a súa existencia remóntase a moitas xeracións de hábiles "oleiros" que aproveitaban a calidade dunha arxila que, por xeral, estaba sempre próxima ao centro de produción. A única excepción é o obradoiro de Meder, en Salvaterra, que xurdiu no século XX, como consecuencia da emigración a ese municipio pontevedrés dun artesán procedente de Buño.

A partir do ano 2020, a navegación polo río Miño entre as cidades de Tui, Valença, Monção e Salvaterra do Miño, será posible. O Concello lidera o proxecto contando con Tui, Valença, e Monção como socios, así como con Turismo de Galicia e a dirección xeral de Patrimonio Natural da Xunta de Galicia e o Ente de Turismo Porto e Norte de Portugal. O impulsor da idea de navegabilidade do río Miño foi o Concello de Salvaterra que sempre soñou con crear un 'pequeno Duero' neste río Miño.

Para coñecelo mellor

Entre Salvaterra do Miño e As Neves, municipios separados de Portugal polo río Miño, estáse a construír un dos maiores polígonos que unirá o porto e a Zona Franca de Vigo. Esta área chamarase Porto Seco. A inversión será moi grande e ocupará unha superficie de máis de catro millóns de metros cadrados de ambos os termos municipais. En Galicia, explotáronse durante anos diferentes zonas para producir louza e tellas de forma artesanal e rural. O traballo consistía en extraer a arxila para, así, crear estas pezas chamadas telleiras. O nome "telleira" aplicábase tanto ao edificio como á elaboración de tellas, ladrillos e outros elementos de construción a base de barro. Entre o século XIX e XX, este proceso coñecíase como a fabricación de tellas e ladrillos a partir de arxila local, aínda que destaca a industrialización a partir dos inicios do século XIX. Salvaterra do Miño é un municipio no suroeste de Galicia, na provincia de Pontevedra, a moi pouca distancia de Portugal. Ocupa uns 61,79 quilómetros cadrados de superficie e conta con 9.800 habitantes distribuídos en 17 parroquias: Alxén, Arantei, Cabreira, Corzáns, Fiolledo, Fornelos, Leirado, Lira, Lourido, Meder, Oleiros, Pesqueiras, Porto, Salvaterra, Soutolobre, Uma e Vilacoba.