Bueu. Museo Massó

Sobre este patrimonio

O Museo Massó atópase no centro de Bueu, moi preto do porto, instalado nas naves industriais da antiga conserveira Massó Hermanos. Guillermo Marconi na súa visita á fábrica en 1928 suxeriu a idea de crear un museo xa que quedara sorprendido pola colección de instrumentos de navegación, documentos e libros antigos, obxectos curiosos e maquetas de barcos históricos. Os irmáns Massó fixéronlle caso e levantaron unha planta sobre o edificio máis antigo. En 1932 nacía o Museo Massó. En 1994, despois do peche da fábrica, o museo foi adquirido pola Xunta de Galicia e actualmente está aberto ao público. Tamén posúe unha valiosa biblioteca especializada en temas marítimos e navais e destacan os 20 incunables, libros impresos nos primeiros anos da imprenta (1453-1500). O museo está dividido en catro partes. A primeira é unha gran sala na primeira planta, onde a exposición articúlase arredor da idea da conquista do mar. Está dedicada á navegación e ás disciplinas, como a astronomía, a xeografía e a construción naval, que fixeron posible o seu desenvolvemento e o do comercio marítimo. A sala conserva a museografía orixinal dos anos 30 do século XX. Unha segunda sala atópase na planta baixa e está dedicada á explotación dos recursos do mar. Exponse material arqueolóxico procedente da factoría de salgadura e o obradoiro de ánforas da época romana (século II-IV) do xacemento romano de Pescadoira. O discurso céntrase na actividade industrial da familia Massó: as súas fábricas de salgadura e de conservas e a caza da balea, amosando unha colección única en España. A terceira sala trata das embarcacións tradicionais e expoñen tres das máis representativas da ría de Pontevedra: a dorna, o bote "polbeiro" e o gran pecio da última lancha "xeiteira". A última sala está dedicada á antiga salgadura onde se recuperaron dezaoito pías dunha antiga salgadura de principios do século XIX, adquirida polos Massó en 1900 para dedicala a almacén de anchoa.

Para saber máis

Situadas nunha dársena do porto, ademais dos barcos modernos, pódense observar embarcacións tradicionais. Grazas á asociación Os Galos hoxe en día pódese gozar dalgunhas destas embarcacións que eles mesmos se encargan de restaurar e mesmo de construír algunha nova. Alí están atracados o bote polbeiro, tamén coñecido como bote de Bueu. É unha embarcación única e exclusiva deste concello, da que só quedan 3 mostras: esta, no museo Massó e a do museo do mar en Barcelona. A principal característica é que non se diferencia a proa da popa (ten dúas proas), é puntiaguda nos extremos, ademais da súa forma, pois ten de manga a metade da eslora, o que lle confire un aspecto redondeado, semellante a unha casca de noz aberta. Esta forma dálle unha gran estabilidade. Ademais, a súa estrutura está feita de madeira de carballo, que o fai moito máis resistente, e idóneo para pescar polbos das rochas. Nesta embarcación, debido ás súas dimensións só ían un ou dous tripulantes, e servía para a pesca do polbo. O método de propulsión, ao igual que as demais embarcacións era a remo ou a vela, dependendo dos ventos. Na década de 1960 deixa de utilizarse porque non se lle pode incorporar o motor fóra borda e pola súa lentitude deixa de compensar. O bote xeiteiro é unha embarcación similar ao bote polbeiro, aínda que é máis alongada e grande, máis estilizada. Dedícase á pesca de sardiñas co aparello coñecido como xeito, de aí o seu nome. Como embarcación era máis grande, colleron máis tripulantes (3-5) e adoitan saír a pescar 2 ou 3 días seguidos, por ese motivo dentro do barco tiñan unha pedra para asar sardiñas. Tamén se atopa a Dorna xeiteira que é unha embarcación que ten a súa orixe na Idade Media, xa que comparte co drakkar viquingo o seu sistema de construción de calime ou tingladillo. Dedícase á pesca da sardiña. Perdura no seu uso hoxe en día porque si se lle puido incorporar un motor fóra borda. A Dorna trátase dunha nave moi estilizada, estable e rápida, que pode ser levada por unha única persoa. Para a quilla empéganse madeira de carballo ou sobreira. Ademais de polbo, con ela captúranse sardiña, xouba e piobardo. Unha variante é a Dorna polbeira que é máis pequena e úsase para pescar o polbo. Para a pesca de sardiña viron a necesidade de barcos máis grandes para conseguir máis capturas, importaron un tipo de embarcación tradicional do País Vasco, a Trainera. O seu nome deriva da palabra traíña: rede de malla moi tupida para a pesca de anchoa e a sardiña. É unha embarcación lixeira, rápida e grande, que pode levar 10 tripulantes. Hoxe en día utilízase nas prácticas deportivas, nas regatas de traineras. Estas competicións teñen a súa orixe nos mariñeiros vascos que competían para chegar os primeiros ao porto, para así vender peixe a mellor prezo.

Para coñecelo mellor

No porto de Bueu, nas naves industriais da antiga fábrica de conservas Massó Hermanos, podemos visitar o Museo Massó. A idea da súa creación xurdiu nunha das visitas á conserveira de Guillermo Marconi. El mesmo estaba sorprendido da cantidade de instrumentos, documentos e libros antigos que se conservaban no lugar. Foi precisamente entón cando se puxo sobre a mesa a posta en marcha deste proxecto. Os irmáns Massó escoitaron a Marconi e en 1932 crearon o museo que, uns cantos anos despois, en 1994, pasaría a mans da Xunta de Galicia. Na actualidade, converteuse nun lugar de obrigada visita dentro deste concello localizado na provincia de Pontevedra.

O Museo Massó conta con dúas salas con elementos bastante distinguidos. Na primeira, podemos atopar embarcacións tradicionais, explicacións sobre a industria conserveira e sobre a técnica de salgadura de peixe, que se atopan documentadas con fotografías da antiga fábrica. A segunda sala céntrase na familia catalana Massó, así como nunha colección de elementos náuticos e maquetas. Por outra banda, neste mesmo espazo, podemos aprender sobre carpintería, pois móstranse os diferentes instrumentos que se utilizan para construír embarcacións tradicionais.