Ría de Vigo. Submarinismo. Illa Sur Cíes
Sobre este patrimonio
As Illas Cíes son tres; dúas delas unidas por un dique e unha barra de area, aínda que non sempre. Catro ou cinco veces ao ano, o mar divide as dúas centrais e a terceira: San Martiño, que resulta unha completa descoñecida para todos. A maioría dos visitantes pasearon nalgunha ocasión polos areais da praia de Rodas, pero moi poucos puideron desembarcar na Illa Sur e, moito menos, camiñar polo seu interior; xa que, para desembarcar, é necesario contar cun iate e un bote para chegar á súa praia, ante a inexistencia de atraques, salvo un de servizo da Autoridade Portuaria e o Parque Nacional Illas Atlánticas, que conduce a Cabo Bicos. Dentro da illa non hai camiños nin apenas pistas, con excepción do acceso ao faro e un curto sendeiro na praia que discorre cara aos restos dun muíño. Ambas vertentes, unha á ría e outra ao Atlántico, presentan ladeiras con fortes pendentes, vexetación tupida, toxos e árbores. A illa é un refuxio de gaivotas e corvos mariños vetada ao home, salvo a súa praia de 500 metros. Alí atópase todo o que San Martiño ofrece aos escasos visitantes: un areal, dúas vivendas, unha delas habitada, e os restos dun muíño e dunha factoría de salgadura que tivo a súa explotación durante o século XX. Sobre a zooloxía de San Martiño, apuntar que estivo ameazada pola presenza continua de visóns americanos que chegaron a nadar desde Baiona, onde había unha granxa peleira da que escaparon algúns exemplares. Baixo as augas das Illas Cíes, a situación cambia. Creáronse diferentes hábitats cheos de vida. Os distintos tipos de substratos que conforman os fondos destas illas, son bañados por augas que sofren a influencia da cálida corrente superficial do golfo, suavizando a súa temperatura. E tamén dos ventos que sopran do norte durante a primavera e o verán. Estes últimos, desprazan as augas superficiais, permitindo o ascenso das augas frías profundas, ricas en nutrientes -afloramento-. A todo isto, súmase o aporte fluvial das rías que condiciona a salinidade, os sedimentos e a materia orgánica. Así se dan fondos rochosos con bosques de algas pardas, tal e como sucede na Pared de San Martiño, unha zona máis tranquila, con só 10 metros de fondo. Aquí atopamos un gran conxunto de laminarias: algas que chegan a acadar máis de 2 metros, fortemente ancoradas ao fondo, que ondulan prácidamente ao son da corrente. Láminas longas e grosas que se entremezclan cal tupido bosque, pechando o paso entre elas. Sen embargo, os fondos subacuáticos das Cíes non só albergan fauna e flora, tamén vestixios históricos de batallas que tiveron lugar nestas costas desde principios da súa formación. É o caso do submarino nazi achado fronte á costa da Illa Sur de San Martiño. Un sumergible alemán da II Guerra Mundial. E aínda que Vigo non era unha base oficial de submarinos nazis, si foi un refuxio para os seus militares, espías e tripulacións que, por exemplo, utilizaban o Colegio Alemán, situado na actual rúa Pi y Margall, como lugar de descanso e tránsito. Por outra banda, está confirmado que varios submarinos nazis afundíronse entre Cíes e A Guarda durante a contenda.
Para saber máis
Estar en San Martiño produce unha curiosa sensación de soidade (real), xa que non adoita haber ninguén, salvo os poucos visitantes que baixan á praia no seu iate, estando a uns poucos quilómetros da cidade. A Praia de San Martiño colle o nome da illa á que pertence, de forma triangular e máis ancha que as do Norte, estando separadas entre si polo canal Freu da Porta. Ten forma de cuncha e dispóñese nun entorno virxe. O é máis o Cabo Bicos, quizais a clave de todo. Os investigadores concluíron que o nome do extremo onde se ergue un faro, sería orixinalmente Bico e nada tería que ver coa palabra galega bico", senón cun orixe quizais céltico ou en todo caso prerromano.Durante un tempo creuse que no itinerario "Per Loca Marítima" aparecía un Vicus Spacorum que sería "aldea dos Spacos", a actual Vigo. Algúns historiadores como Crespán disiden incidindo en que na cidade de Vigo se atoparon 28 castros, un deles -o actual Monte do Castro de Vigo- foi chamado Bico, e serviu de nome colectivo para os restantes. Nesa zona habería unha tribo, os Caporos, e de aí podería chegar o nome "Vicos Caporum". As probas parecen contundentes e apuntan á relación directa entre Vico e Cabo Bicos por estar en liña o Castro coa Illa Sur. Así que a cidade debería o seu nome ao promontorio das Cíes e non a un Vicus, unha aldea.Un combinado de factores determina a riqueza e biodiversidade do Parque Nacional Illas Atlánticas. Algúns destes hábitats pódense explorar a través das inmersións. Un dos fondos máis especiais destas augas sitúase na Pared de San Martiño, unha zona máis tranquila, con tan só 10 metros de fondo. Aquí atopamos un gran conxunto de laminarias: algas que chegan a acadar máis de 2 metros, fortemente ancoradas ao fondo, que ondulan prácidamente ao son da corrente. Láminas longas e grosas que se entremezclan cal tupido bosque, pechando o paso entre elas. Estas algas pardas son: a Saccorhiza polyschides, a Laminaria ochroleuca e a Laminaria hyperborea. Habitan nos fondos rochosos dando pé e sustento a outras especies. Algunhas delas conforman un sotobosque, as epífitas. E en busca de refuxio os vermes poliquetos, crustáceos como a centola e a nécora, ou moluscos como a lapa ou a orella de mar. As zonas onde o sustrato é máis vertical favorecen a aparición de covas e fendas
Para coñecelo mellor
refuxio de equinodermos crinoideos e ofiuroideos. Corais brandos, gorgonias e esponxas. Tamén se refuxiará nestas pequenas covas o polbo. Un hábitat dunha espectacular riqueza e beleza, que sufriu o azoute das fortes e continuas tormentas sufridas nos últimos anos. O forte oleaxe e un exceso de achega de auga doce polas fortes precipitacións, provocaron a perda de parte destas comunidades na costa norte de España, posible consecuencia do cambio climático.En 2013 e, segundo testemuñas presenciais, unha expedición de expertos e científicos civís e militares a bordo do buque oceanográfico Ángeles Alvariño, descubriu ao sur das illas Cíes un pecio histórico que "polo seu relevo e dimensións" podería tratarse dun deses sumergibles alemáns da Segunda Guerra Mundial. O Ministerio de Defensa non se atreveu a desmentir a existencia de "Ofión", proxecto supostamente clasificado como secreto cuxo obxectivo é a localización de galeotes ou embarcacións afundidas en augas profundas. O suposto descubrimento realizouse durante tres días de navegación que o buque oceanográfico realizou os días 2, 3 e 10 de agosto pola Ría de Vigo, preto das Illas Cíes. Nun punto situado a 50 millas destas últimas illas, o sonar captou unha serie de imaxes sorprendentes: onde a documentación militar apuntaba a posible existencia do pecio do lendario galeón do século XVIII -Santo Cristo de Maracaibo-, agora as imaxes debuxaban o que parecía ser un submarino nazi. Existe abundante información que demostra que, aínda que Vigo non era unha base oficial de submarinos nazis, si un refuxio para os seus militares, espías e tripulacións. Por outra banda, está confirmado que varios submarinos nazis afundíronse entre Cíes e A Garda. Entre eles, os sumergibles U-566 e U-134, ambos do modelo VIIc de 67,1 metros de eslora e 6,18 de manga, capaces de descender ata os 200 metros de profundidade.O máis previsible é que se tratase do U-566, que nada máis zarpar de Francia cara ao Mediterráneo na súa décimo quinta patrulla, foi avistado o 24 de outubro de 1943 por un bombardero británico Wellington que lanzou seis cargas que lle causaron importantes avarías e lle impediron sumergirse. O seu capitán, Hans Hornkohl, ordenou barrenalo e a tripulación saltou a varias balsas neumáticas. Posteriormente, os 49 oficiais e mariñeiros foron rescatados polo pesqueiro Fina que, irónicamente, trasladounos a Vigo onde foron entregados ao cónsul alemán que, inmediatamente, xestionou o seu regreso a Francia. Oficialmente, o U-566 afundiuse a 41º12'N - 09º 31'W."
Galería
Localización
- Localidade
- Si
- Concello
- Vigo
- Provincia
- Pontevedra
- País
- España
O ben
- Tipo
- Illa
- Eco-destino
- Ría de Vigo
- Contorna
- Localizadas na provincia de Pontevedra, e máis concretamente na Ría de Vigo, as Illas Cíes contan con nove praias de fina area branca e augas cristalinas. De forma triangular, a Illa de San Martiño é unha das máis anchas das Cíes. Actualmente, podemos observar restos da nosa historia galega como o eremitorio de San Martiño ou as pezas do Muíño do Limpiño e acadar o punto máis alto da illa Sur, o monte Pereira.O medio mariño é un dos atractivos que podemos gozar da illa. De feito, as Cíes forman un dos ecosistemas máis ricos da costa galega, ademais de contar cunha gran cantidade de algas pardas e corais.Os seus fondos mariños están formados por catro capas. A primeira contén area, mentres que a segunda ten cascallo (pedriñas). A terceira está formada por Maërl (alga) e a cuarta, por elementos rochosos. Por outra banda, os bosques tamén aparecen baixo do mar, chamados bosques laminarias, que están compostos por algas pardas de enorme tamaño.
Como chegar
- Acceso
- Por mar Por terra
- Distancia
- 0,3 km
A visita
- Visitábel
- Si
- Accesible
- No
- Aparcadoiro
- No
Coordenadas
- Latitud
- 42.206434
- Longitud
- -8.907955