O Grove. Submarino. Porto Meloxo. Bateas de mexillón

O Grove

Sobre este patrimonio

A península do Salnés atópase rodeada de mar. Está bañada por augas pertencentes á Ría de Arousa, co que o contacto coa natureza propia destes fondos é algo habitual nas rutas turísticas e actividades de lecer de locais e foráneos. É o caso das saídas en catamarán con visión submarina que se realizan durante case todo o ano desde o porto de O Grove.Normalmente estes percorridos adoitan durar unha hora, na que se realiza unha singradura moi particular: os barcos adoitan achegarse ás bateas de mexillóns para explicar como se leva a cabo o seu cultivo, -mentres os turistas observan de cerca a súa estrutura e aos propios moluscos-; o mesmo sucede coas ostras ou as vieiras. O contacto co mar é constante, grazas aos cascos acristalados destes barcos. Os máis pequenos son convidados a dar de comer ás gaivotas e, é bastante probable, o avistamento de golfiños e arroaces; así como cefalópodos e diversas especies de algas propias destes fondos.Pola súa parte, Porto Meloxo conforma un dos barrios mariñeiros de O Grove, dedicado exclusivamente á pesca e cultivo de mexillón. Nas súas inmediacións poderemos observar embarcacións tradicionais para a pesca e marisqueo, carpintarías de ribeira e antigas salazóns. Díxose que o mellor mexillón do mundo se cultiva nesta zona. Nos arredores deste porto hai moitísimas bateas onde os mariñeiros locais cultivan o tan prezado molusco.

Para saber máis

Nunha zona comprendida entre O Grove, A Toxa, Cambados e a Illa de Arousa, levanse a cabo travesías en catamarán con visión subacuática. Os guías proporcionan exhaustivas explicacións sobre as peculiaridades da Ría de Arousa e os seus ricos fondos mariños, afondando no cultivo de mexillón, as ostras ou as vieiras. Estas rutas adoitan durar unha hora.Son arredor de 370.000 persoas ao ano, as que demandan este tipo de actividade no coñecido como Barco de mexillóns de O Grove que, ademais de proporcionar un didáctico aprendizaxe sobre os fondos das rías galegas, ofrece viño da zona e degustación dos coñecidos moluscos. O contacto co mar é constante, grazas aos cascos acristalados destes barcos. Os máis pequenos son convidados a dar de comer ás gaivotas e, é bastante probable, o avistamento de golfiños e arroaces; así como cefalópodos e diversas especies de algas propias destes fondos.A visita ás plataformas flotantes que dan vida ao mexillón, para observar de cerca as cordas de cultivo e os fondos mariños; son unha parada obrigada desde este miradoiro de luxo; desde o que tamén se poden contemplar os pobos mariñeiros de Cambados, Ribeira, A Illa, Sálvora e A Toxa.A vinculación de Galicia aos moluscos e concretamente ao mexillón, é un feito indiscutible. Desde que os seus primeiros habitantes aproveitaban a baixamar para facerse cun rico menú de mariscos, as cousas evolucionaron, pasando dunha simple recollida a un cultivo punteiro no mundo da acuicultura, pia básica da economía de moitos concellos costeiros. A historia deste cultivo iníciase a mediados do século XVIII cando os escabechados das ostras galegas estaban en pleno apoxeo. O Rexidor de Santiago de Compostela, Don José Cornide Saavedra xa dicía do mexillón que "a súa carne despois da da ostra é a mellor". Nesta época non existía un cultivo en sentido estrito, o mexillón procedía de parques ou zonas determinadas, suxeitas a un réxime de concesión que ostentaban algunhas familias. O cultivo de mexillón seguiu estendéndose e gañando importancia e, no século XIX, comezan a producirse as primeiras experiencias de cultivo. Don Paz Granells cita en 1869 que en Carril -Ría de Arousa- os mariscadores convertían en mexilloneiras os antigos viveiros de ostras.Durante as primeiras décadas do século XX intensificáronse os intentos de lograr un cultivo estable en cercados ou estacas. Pero non é ata os anos 40 cando se inicia o gran desenvolvemento da miticultura galega. Cando o señor Ozores Saavedra, señor de Rubianes e marqués de Aranda, propietario de "Viveiros do Rial" -que levaba tempo intentando criar mexillóns sobre estacas-, cambia de método e decide tentar o cultivo de mexillóns suspendidos. En 1945 fondease na ría de Arousa a primeira batea; este primeiro prototipo posuía un único flotador en forma de cubo feito de madeira para soportar un entramado, tamén de madeira, onde se colgaban uns poucos metros de corda de esparto cru. Os esperanzadores resultados acadados por este pioneiro miticultor, fixeron que se instalaran o ano seguinte, 10 bateas na escollera do porto de Vilagarcía de Arousa.A seguinte foi unha década de expansión. En 1949 inícianse os fondeos na Ría de Vigo; en 1954 esténdese ás localidades de Cambados, O Grove, Bueu, Redondela e Pobra do Caramiñal; en 1955 instálanse bateas en Sada e finalmente en 1956 as bateas chegan á Ría de Muros. Foron estes, anos de continua evolución das estruturas e métodos de traballo. Os caixóns de madeira foron recubertos de cemento para alongar a súa vida, aumentou o tamaño do entramado grazas a tirantes de cable metálico que, axudaban a soportar a estrutura, algúns produtores adaptaron vellos cascos de barcos como sistema de flotación, as cordas de esparto foron substituídas polas de nailon.Hoxe, existen en Galicia máis de 3.300 bateas dedicadas ao cultivo de mexillón, fondeadas nas augas das súas rías, que fan da nosa comunidade unha potencia acuícola a nivel mundial.Pola súa parte, Porto Meloxo conforma un dos barrios mariñeiros de O Grove, dedicado exclusivamente á pesca e cultivo de mexillón. Nas súas inmediacións poderemos observar embarcacións tradicionais para a pesca e marisqueo, carpintarías de ribeira e antigas salazóns. Díxose que o mellor mexillón do mundo cultívase nesta zona. Nos arredores deste porto hai moitísimas bateas onde os mariñeiros locais cultivan o tan prezado molusco. Neste lugar máxico, ao lado do parque infantil da zona e da asociación de veciños, podemos atopar as ruínas da fábrica de Escuredo, unha antiga conserveira que pechou as súas portas nos anos 70. A industria conserveira segue sendo un sector económico de gran importancia neste pobo. Estas ruínas pertencen a diferentes veciños, antigos traballadores da fábrica, aos que, no momento do peche, ao non poder executar os pagos, a empresa recompensou" con pequenas fraccións da fábrica.Aquí, é tradición celebrar a máxica noite de San Xoán, unha velada chea de propostas que comezan a noite do 23 e se prolongan ata a madrugada do día 24. Ademais de fogueiras, comidas e música, sempre hai xogos tradicionais para pequenos e maiores."

Para coñecelo mellor

O Grove é un municipio que se caracteriza pola actividade pesqueira, deportes acuáticos, cultivo de mexillóns e o marisqueo. Este concello pertence á provincia de Pontevedra.O porto de Meloxo destaca por ser un barrio mariñeiro de O Grove, na Ría de Arousa. Nel, desde hai moitos anos, os seus habitantes dedícanse na súa gran maioría á pesca e ao cultivo de mexillón. Ademais, os seus visitantes, aparte de pasear pola zona marítima, poden gozar de marabillosos paisaxes verdes. Os barcos do seu porto están dedicados á captura e comercialización de produtos mariños e ao marisqueo, aínda que o mexillón é o produto máis famoso da zona. Ademais, neste lugar manteñen que cultivan o mellor mexillón do mundo. As bateas ou mexilloneiras son estruturas colocadas ordenadamente nas rías, neste caso, na Ría de Arousa. Baseánse en grandes plataformas de madeira onde colgan unhas cordas grosas chamadas maromas" e nas que se cultivan estes bivalvos."